Necip Fazıl Kısakürek'in Kaldırımlar Şiirinde 3. bölümdeki sıfatlar ve zamirler

Soru-Cevap
1

Necip Fazıl Kısakürek’in Kaldırımlar Şiirinde 3. bölümdeki sıfatları, zamirleri ve bunların çeşitlerini bulup söylerseniz sevinirim 1 yada 2 değil 3. bölüm

Bir esmer kadındır ki, kaldırımlarda gece,
Vecd içinde başı dik, hayalini sürükler.
Simsiyah gözlerine, bir ân, gözüm değince,
Yolumu bekleyen genç, haydi düş peşime der.

Ondan bir temas gibi rüzgâr beni bürür de,
Tutmak, tutmak isterim, onu göğsüme alıp.
Bir türlü yetişemem, fecre kadar yürür de,
Heyhat, o bir ince ruh, bense etten bir kalıp.

Arkamdan bir kahkaha duysam yaralanırım;
Onu bir başkasına râm oluyor sanırım,
Görsem pencerelerde soyunan bir karaltı.

Varsın, bugün bir acı duymasın gözyaşımdan;
Bana rahat bir döşek serince yerin altı,
Bilirim, kalkmayacak, bir yâr gibi başımdan…

2

:memo: 1. Kıta

Bir esmer kadındır ki, kaldırımlarda gece,
Vecd içinde başı dik, hayalini sürükler.
Simsiyah gözlerine, bir ân, gözüm değince,
Yolumu bekleyen genç, haydi düş peşime der.

:white_check_mark: Sıfatlar

  • bir (belgisiz sıfat) → “bir esmer kadın”

  • esmer (niteleme sıfatı) → kadının rengini niteler.

  • simsiyah (niteleme sıfatı) → gözlerini niteler.

  • bir (belgisiz sıfat) → “bir ân”

  • genç (niteleme sıfatı) → “bekleyen genç”

:white_check_mark: Zamirler

  • -im eki → “gözüm” → iyelik zamiri (benim gözüm)

  • -um eki → “yolumu” → iyelik zamiri (benim yolum)

:memo: 2. Kıta

Ondan bir temas gibi rüzgâr beni bürür de,
Tutmak, tutmak isterim, onu göğsüme alıp.
Bir türlü yetişemem, fecre kadar yürür de,
Heyhat, o bir ince ruh, bense etten bir kalıp.

:white_check_mark: Sıfatlar

  • bir (belgisiz sıfat) → “bir temas”

  • bir (belgisiz sıfat) → “bir ince ruh”

  • ince (niteleme sıfatı) → ruhu niteler.

:white_check_mark: Zamirler

  • ondan → işaret zamiri (“o”nun yerine geçer)

  • beni → kişi zamiri (ben)

  • onu → işaret zamiri (o)

  • o → işaret zamiri

  • bense → kişi zamiri (ben + ise)

:memo: 3. Kıta

Arkamdan bir kahkaha duysam yaralanırım;
Onu bir başkasına râm oluyor sanırım,
Görsem pencerelerde soyunan bir karaltı.

:white_check_mark: Sıfatlar

  • bir (belgisiz sıfat) → “bir kahkaha”

  • bir (belgisiz sıfat) → “bir başkasına” (“başka” sözcüğü burada belgisiz sıfat)

  • bir (belgisiz sıfat) → “bir karaltı”

:white_check_mark: Zamirler

  • onu → işaret zamiri (o)

  • başkasına → belgisiz zamir (başka kişi)

:memo: 4. Kıta

Varsın, bugün bir acı duymasın gözyaşımdan;
Bana rahat bir döşek serince yerin altı,
Bilirim, kalkmayacak, bir yâr gibi başımdan…

:white_check_mark: Sıfatlar

  • bugün → zaman zarfı (ama burada sıfat değil, belirtmek önemli)

  • bir (belgisiz sıfat) → “bir acı”

  • rahat (niteleme sıfatı) → döşeği niteler

  • bir (belgisiz sıfat) → “bir döşek”

  • bir (belgisiz sıfat) → “bir yâr”

:white_check_mark: Zamirler

  • bana → kişi zamiri (ben)

  • gözyaşımdan → iyelik zamiri (-ım → benim gözyaşım)

  • başım (baş + -ım) → iyelik zamiri

:compass: Özet Tablo

Tür Örnekler Çeşidi
Niteleme sıfatı esmer, simsiyah, ince, rahat Nitelik belirtir
Belgisiz sıfat bir (bir esmer kadın, bir kahkaha…), başka Miktar veya belirsiz varlık
Kişi zamiri beni, bana, bense 1. tekil kişi
İyelik zamiri gözüm, yolumu, gözyaşım Sahiplik belirtir
İşaret zamiri o, onu, ondan Gösterme
Belgisiz zamir başkası Belirsiz kişi

:coin: Notlar:

  • “bir” sözcüğü çoğu yerde belgisiz sıfat göreviyle isimleri niteliyor.

  • “o” ve ek almış biçimleri (onu, ondan) işaret zamiridir.

  • “ben” kökenli zamirler (bana, beni, -im) kişi/iyelik zamiridir.

  • “başka” → sıfatken “başkası” halindeyse zamirdir.