Nispet -i'si yapım eki midir?

Soru-Cevap
1

Nispet -i’si yapım eki midir? (ebedî, askerî vs.)

2

Türkçede “-î” eki (ya da “-i / -î”) özellikle Arapça kökenli kelimelerde görülür ve çoğu zaman yapım eki görevi görür.
Bu eki iyi anlamak için dilbilgisel olarak şu ayrımı yapmamız gerekir :backhand_index_pointing_down:

:compass: 1. “-î” Ekine Genel Bakış

  • Bu ek Arapça nispet eki olarak Türkçeye geçmiştir.

  • Bir isimden sıfat yapar → yani yapım ekidir :white_check_mark:

  • Genellikle isim + -î → sıfat biçimindedir.

  • Yazıda genellikle ayrı değil, bitişik yazılır: ebedî, askerî, millî.

:brick: 2. Örneklerle İnceleme

Kelime kökü Ek Yeni kelime Anlamı Ek türü
ebed (sonsuzluk) -î ebedî sonsuza ait, sonsuz Yapım eki
asker -î askerî askere ait, askerle ilgili Yapım eki
millet -î millî millete ait, ulusal Yapım eki
tarih -î tarihî tarihle ilgili, tarihsel Yapım eki

:backhand_index_pointing_right: Görüldüğü gibi:

  • Kök isim,

  • Ek almış biçim sıfat → bu nedenle yapım ekidir.
    Çünkü kelimenin türü değişmiştir (isim → sıfat).