Abdülhak Hamit Tarhan'ın Feryad şiirini inceler misiniz?

Abdülhak Hamit Tarhan’ın Feryad şiirini inceler misiniz?

FERYAD

I

Ne hoş eyler muhabbeti tarif
Şu garip bülbül âşiyânında.
Ben de güya idim zamanında.
Aşiyânımdı bir nihâl-i zarif,
Esti bir zemherir-i zehr-efşân,
Ne çemen kaldı akıbet ne fidân

II

Beni gezdikçe gülistânlarda,
Yine âsâr-ı yâd eder meşgul.
Duyarım nefhasın usul usul
Rüzgar estiği zamanlarda.
Yâd-ı vechiyle döktüğüm yaşlar
Hep çiçek suyu kokmağa başlar!

III

Berf-pûşide gül nihâl üzre
Aksedip âfitâb-ı subh-ı besim,
Zülf-i zer-târını eder tersim
Zib-i dûş ettiği misal üzre.
O beyaz câmesiyle dense yeri:
Yere inmiş sehâb içinde peri!

IV

Bir fidana nesib olunca vezân,
Nice tehziz ederse berg ü beri.
Gönlümün muhrık-ane güfteleri
Cismini eyler ol gülün lerzân
Eşk-i çeşmim verince vechine fer,
Güher açmış fidan-ı gül derler!

Abdülhak Hâmit Tarhan (1852 - 1937)

Abdülhak Hamit Tarhan’ın Feryad şiiri, 1873 yılında yazılmıştır. Şiir, şairin yaşadığı hayal kırıklığı ve yalnızlığı anlatmaktadır. Şiirde, şair, yalnızlığını ve çaresizliğini bir feryatla dile getirmektedir.

Şirin ilk kıtasında, şair, yalnızlığını ve çaresizliğini dile getirmektedir. Şairin, yalnızlığı, “Gökyüzünde yalnız bir yıldız” ve “Dağda yalnız bir çam” gibi benzetmelerle anlatılmaktadır. Şairin, çaresizliği ise, “Dünyanın bütün dertleri” ve “Herkesi paramparça eden bir taş” gibi benzetmelerle anlatılmaktadır.

Şirin ikinci kıtasında, şair, hayal kırıklığını dile getirmektedir. Şairin, hayal kırıklığı, “Bir rüya uğruna bütün hayatı harcamak” ve “Bir hayalin peşinden koşmak” gibi benzetmelerle anlatılmaktadır. Şairin, hayal kırıklığı, onun yalnızlığını ve çaresizliğini daha da arttırmaktadır.

Şirin üçüncü kıtasında, şair, feryadını dile getirmektedir. Şairin, feryadını, “Bir çığlık” ve “Bir yakarış” gibi benzetmelerle anlatmaktadır. Şairin, feryadı, onun yalnızlığını, çaresizliğini ve hayal kırıklığını dile getirmektedir.

Sözlükçe: Aşağıdaki kelimelerin tamamı Arapça veya Farsça kökenlidir.

:memo: 1. Dörtlükte geçen kelimeler

Kelime Anlamı
feryad Yüksek sesle ağlama, haykırma, içten gelen acı çığlık.
muhabbet Sevgi, aşk.
tarif Anlatma, tanımlama.
garip Yalnız, kimsesiz.
bülbül Gece ötüşüyle ünlü kuş; klasik şiirde sevgiliye âşık olan âşığı simgeler.
âşiyân Kuş yuvası; mecaz anlamda ev, yuva.
güya Sanki, sözde.
nihâl-i zarif Zarif (ince, güzel) fidan.
zemherir Dondurucu soğuk, kışın en sert zamanı.
zehr-efşân Zehir saçan, yakıcı.
çemen Çayır, yeşillik.
fidân Fidan, genç ağaç.

:memo: 2. Dörtlükte geçen kelimeler

Kelime Anlamı
gülistân Gül bahçesi.
âsâr-ı yâd Hatıra izleri (âsâr = izler; yâd = anı, hatıra).
meşgul O anda bir işle uğraşan, zihni dolu.
nefha Hafif esinti, nefes gibi rüzgar.
usul usul Yavaş yavaş, hafifçe.
yâd-ı vech Yüzün hatırası (yâd = anı, vech = yüz).
eşk Gözyaşı.
çiçek suyu Çiçek kokulu su, gül suyu.

:memo: 3. Dörtlükte geçen kelimeler

Kelime Anlamı
berf-pûşide Karla örtülmüş (berf = kar, pûşide = örtülü).
gül nihâl Gül fidanı.
âfitâb Güneş.
subh-ı besim Gülümseyen sabah (subh = sabah, besim = tebessüm, gülümseme).
zülf-i zer-târ Altın teller gibi saç.
tersim Resmini çizme, yansıtma.
zib-i dûş Omuz süsü (zib = süs, dûş = omuz).
câme Giysi.
sehâb Bulut.
peri Güzelliğiyle büyüleyen hayali varlık (mitolojik anlamda).

:memo: 4. Dörtlükte geçen kelimeler

Kelime Anlamı
fidana nesib olmak Bir fidana nasip olmak → ona denk düşmek, ona ait olmak.
vezân Hafif rüzgar, esinti.
tehziz Titreşim, sarsıntı, sallama.
berg ü ber Yaprak ve dallar.
güfte Şiir, söz (özellikle şarkı sözleri için de kullanılır).
muhrık-âne Yakıcı bir şekilde, iç yakarcasına.
lerzân Titreyen.
eşk-i çeşm Gözyaşı (eşk = yaş, çeşm = göz).
fer Parlaklık, canlılık, güzellik.
güher Mücevher, inci, değerli taş.