Anton Çehov’dan etkilenen Türk edebiyatı yazarları, sanatçıları kimdir?
Anton Çehov, Dünya edebiyatında "durum hikayeciliği"nin öncü ismidir.
Bu bağlamda durum hikayeciliğine örnek olabilecek hikayeler yazmış Türk Edebiyatındaki yazarlardan bazıları şunlardır: Sait Faik Abasıyanık, Memduh Şevket Esendal ve Tarık Buğra…
“Durum hikayeciliği” (ya da diğer adıyla Çehov tarzı hikaye) Türk edebiyatında özellikle Cumhuriyet Dönemi ile birlikte gelişmiş ve çok önemli yazarlar tarafından temsil edilmiştir.
Durum Hikayeciliği (Çehov Tarzı) Nedir?Olaydan çok bir anı, bir ruh halini, günlük yaşamdan bir kesiti anlatır.
Keskin bir başlangıç – gelişme – sonuç üçlüsü yoktur.
Sona doğru çarpıcı bir olay değil, bir duygu ya da atmosfer bırakır.
Karakterlerin iç dünyası, psikolojik durumları ön plandadır.
Anton Çehov’un etkisiyle bu anlayış yayılmıştır.
Türk Edebiyatında Durum Hikayeciliği Yapan Önemli Yazarlar| Yazar | Eserlerinden Bazıları | Özellikleri |
|---|---|---|
| Memduh Şevket Esendal | Otlakçı, Mendil Altında, Hava Parası | Türk edebiyatında durum hikayesinin öncüsü kabul edilir. Gündelik yaşamı yalın bir dille anlatır. |
| Sait Faik Abasıyanık | Semaver, Lüzumsuz Adam, Mahalle Kahvesi | Şehrin küçük insanlarını, yalnızlıkları, iç dünyaları ve hayatın sade anlarını işler. Duygu ön plandadır. |
| Tarık Buğra | Oğlumuz, Yarın Diye Bir Şey Yoktur | Bireyin iç dünyasını derinlemesine işler, dil ustalığı dikkat çeker. |
| Halikarnas Balıkçısı (Cevat Şakir Kabaağaçlı) | Ege Kıyılarından, Merhaba Akdeniz | Deniz insanlarını ve deniz kültürünü işler; olaydan çok atmosfer vardır. |
| Cemil Süleyman Alyanakoğlu | Kadınlar Arasında | Servet-i Fünun döneminden itibaren durum hikayeciliğine yönelen erken dönem yazarlardandır. |
| Haldun Taner | On İkiye Bir Var, Şişhaneye Yağmur Yağıyordu | Modern hikayeciliğe psikolojik derinlik katar. |
Kısa NotlarDurum hikayeciliği, olay hikayeciliğine (Maupassant tarzı) tepki olarak gelişmiştir.
Memduh Şevket Esendal, bu tarzın Türk edebiyatındaki ilk temsilcisi sayılır.
Sait Faik, bu türü sanatsal düzeye taşıyan en önemli yazarlardandır.
Bu tarz hikayelerde finalde büyük bir olay olmaz, ama okuyucu üzerinde derin bir izlenim bırakılır.
Ekstra: Olay ve Durum Hikayesi Arasındaki Fark| Olay Hikayesi | Durum Hikayesi |
|---|---|
| Maupassant tarzı | Çehov tarzı |
| Olay zinciri, belirgin bir son | Olay yok veya çok zayıf |
| Merak unsuru yüksek | Duygu, atmosfer ön planda |
| Başlangıç – gelişme – sonuç | Belirgin bir olay örgüsü yok |
| Örnek: Ömer Seyfettin | Örnek: Sait Faik, M. Ş. Esendal |
Kısaca:
Türk edebiyatında durum hikayeciliği denince akla ilk gelen isimler:
Memduh Şevket Esendal
Sait Faik Abasıyanık
Tarık Buğra
Halikarnas Balıkçısı
Haldun Taner