Temel anlam ve yan anlam kelimelerini bulunuz.
Benim ah edişim, senin o servi boyun için
kan ağlayışımda gonca gibi gülen dudakların içindir
“Benim âh edişim, senin o servi boyun içindir,
kan ağlayışımda gonca gibi gülen dudakların içindir.”
Bu beyitte bazı kelimeler temel anlamları dışında yan anlam ya da mazmun/anlam genişlemesi taşıyarak kullanılmıştır.
Aşağıda kelime kelime inceleyelim 
1. Temel Anlam – Yan Anlam İncelemesi
| Kelime / İfade | Temel Anlam | Yan Anlam / Mecaz / Mazmun |
|---|---|---|
| âh edişim | Derin bir iç çekme, inilti. | Aşk acısı, sevgiliye duyulan özlemden kaynaklanan içli yakınma. |
| servi boyun | Uzun, düzgün, ince yapılı servi ağacına benzetilmiş boy. | Sevgilinin zarif, düzgün, endamlı vücudu. |
| kan ağlayışım | Kan ağlamak: kanlı gözyaşı dökmek (temel anlamıyla imkânsız bir durum). | Aşırı acı çekmek, derinden üzülmek (mübalağalı mecaz). |
| gonca | Açmamış gül tomurcuğu. | Sevgilinin dudakları (klasik mazmun). |
| gülen dudaklar | Gülümseyen dudak. | Sevgilinin cazibesi, güzelliği ve âşığın derdine aldırmayan tavrı. |
| için | Sebep bildiren edat. | Temel anlamında kullanılmıştır. |
2. Beyitteki Duygusal Anlam Derinliği
-
“Servi boyun” → klasik teşbih (benzetme) örneği.
-
“Gonca gibi dudak” → Divan edebiyatının en yaygın mazmunlarından biri.
-
“Kan ağlayış” → mübalağa (abartma) içeren yan anlam.
-
Şair sevgilinin boyunu ve dudaklarını överken, kendi derin aşk acısını anlatıyor.
Kısa Özet:
-
Temel anlam: servi (ağaç), gonca (çiçek), ağlamak (gözyaşı dökmek), için (sebep).
-
Yan anlam: servi boy → sevgilinin endamı; gonca → dudak; kan ağlamak → çok üzülmek.
Bu beyitte özellikle servi ve gonca kelimeleri klasik Divan mazmunlarına uygun şekilde yan anlamlı olarak kullanılmıştır.