cümle ‘‘mestânenin’’ yüklemiyle bitiyor, burada med uygulayabilir miyim?
Arapça veya Kur’an kıraatinde geçen “med” (uzatma) kavramı, özellikle uzatılabilecek harfler (ا – و – ي) veya med sebepleri (hemze, sükûn vs.) olduğunda uygulanır.
Sorunuzdaki kelime:
“مستانه” (mestâne)
Osmanlıca/Farsça kökenli bu kelime Türkçeye geçmiş bir kelimedir.
Eğer siz bu kelimeyi Kur’an kıraati değil de Türkçe veya şiir okurken kullanıyorsanız, burada med (kıraat kuralı anlamında) uygulanmaz.
Ama eğer kelimenin sonu uzatılabilir bir sesle (örneğin “-â” veya “-e”) bitiyorsa, şiirsel vurguyu uzatmak için edebi anlamda ses uzatma (med değil, vokal uzatma) yapılabilir. Bu musiki veya ahenk amacıyla olur, tecvit kuralı anlamında med değildir.
Özetle:
-
Kur’an kıraati anlamında tecvitli med → uygulanmaz. -
Şiirsel vurgu veya besteleme amacıyla okuma sırasında ses uzatımı → uygulanabilir.
Örnek:
“Gözlerin mestânenin bir başka rengi var.”
Burada “mestânenin” derken “mestâ” kısmındaki â harfi hafifçe uzatılabilir (şiirsel vurgu için),
ama bu “med kuralı” değildir.
Sonuç:
“mestânenin” kelimesinde tecvitli med uygulanmaz.
Ancak şiirsel okuma yapıyorsanız “mestâ” kısmını ahenk için hafifçe uzatabilirsiniz.