Doğru–Yanlış Madde Hazırlama
Doğru–Yanlış Madde Hazırlama Kontrol Listesi – Değerlendirme Ölçütleri
-
Her madde tek ve belirli bir fikri belirtmektedir.
-
Madde ya kesinlikle doğru ya da kesinlikle yanlış olarak ifade edilmiştir.
-
Maddenin yanlışlığı önemsiz bir ayrıntıda ya da aldatıcı bir noktada değildir.
-
Olumsuz ifade kullanılmamıştır (mümkünse).
-
İpucu kullanılmamıştır (Daima, asla, bütün, hiçbir, yalnızca, genellikle → genellikle yanlış).
-
Cümleler kitaptan olduğu gibi alınmamıştır.
-
Doğru ve yanlış maddelerin sayısı yaklaşık olarak eşittir.
-
Birbiriyle ilgili maddeler bir grup halinde verilmiştir.
-
Maddelerin dizilişinde sistematiklik yoktur (örneğin tüm doğru veya yanlışlar arka arkaya gelmemelidir)
1. Doğru–Yanlış Madde Nedir?
Doğru–Yanlış testleri; öğrenciye bir cümle ya da ifade verip bu ifadenin doğru mu, yanlış mı olduğunu belirlemesini isteyen ölçme araçlarıdır.
-
Cümle kesinlikle doğruysa öğrenci “D” veya “Doğru” seçeneğini işaretler.
-
Cümle kesinlikle yanlışsa öğrenci “Y” veya “Yanlış” seçeneğini işaretler.
Bu test türü özellikle bilgi düzeyindeki kazanımları hızlı bir şekilde ölçmek için kullanılır.
2. Doğru–Yanlış Madde Hazırlama İlkeleri (Belgedeki kontrol listesine göre)
-
Her madde tek bir fikri belirtmelidir.
-
Madde kesinlikle doğru ya da kesinlikle yanlış ifade edilmelidir.
-
Yanlışlık önemsiz bir ayrıntıya veya aldatıcı bir ifadeye dayanmamalıdır.
-
Mümkünse olumsuz ifadeler kullanılmamalıdır.
-
“Daima”, “asla”, “bütün”, “hiçbir”, “yalnızca” gibi ipuçları içermemelidir.
-
Cümleler doğrudan kitaplardan kopyalanmamalıdır.
-
Doğru ve yanlış maddelerin sayısı yaklaşık eşit olmalıdır.
-
Aynı konuyla ilgili maddeler bir arada verilmelidir.
-
Maddeler sistematik bir sıraya göre (örneğin hep doğru veya hep yanlış) dizilmemelidir.
3. Doğru–Yanlış Testi – Örnek
Yönerge: Aşağıdaki ifadeleri dikkatlice okuyunuz.
İfade doğru ise “D”, yanlış ise “Y” harfini işaretleyiniz.
| No | İfade | D / Y |
|---|---|---|
| 1 | Roman, olayları genellikle düzyazı şeklinde anlatan bir türdür. | ☐ |
| 2 | Namık Kemal bir Cumhuriyet Dönemi şairidir. | ☐ |
| 3 | Masalların sonunda genellikle “Gökten üç elma düştü” gibi kalıplar yer alır. | ☐ |
| 4 | Lirik şiir daha çok doğa sevgisini anlatır. | ☐ |
| 5 | Şiirde ölçü, mısraların hece sayısının eşitliğine dayanabilir. | ☐ |
Doğru cevaplar: 1 (D), 2 (Y), 3 (D), 4 (Y), 5 (D)
4. Kontrol Listesine Göre Değerlendirme
| Ölçüt | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
| Her madde tek ve belirli fikri belirtmektedir. | Her cümlede tek bir bilgi kontrol ediliyor. | |
| Madde kesinlikle doğru ya da yanlış olarak ifade edilmiştir. | Kararsız veya belirsiz ifade yok. | |
| Maddenin yanlışlığı önemsiz ayrıntıya dayanmıyor. | Yanlış olanlar anlamlı kavram farkına dayanıyor (ör. dönem bilgisi). | |
| Olumsuz ifade kullanılmamıştır. | “değil”, “hiçbir” vb. yok. | |
| İpucu içeren kelimeler kullanılmamıştır. | “daima, yalnızca…” gibi ipuçları yok. | |
| Cümleler kitaptan olduğu gibi alınmamıştır. | İfadeler sade ve özgün. | |
| Doğru–yanlış maddeleri yaklaşık eşittir. | 3 doğru – 2 yanlış → dengeli. | |
| Birbiriyle ilgili maddeler grup halinde verilmiştir. | Hepsi edebiyat bilgisini ölçüyor. | |
| Maddelerin dizilişinde sistematiklik yoktur. | Doğru ve yanlış ifadeler karışık sırada. |
5. Sonuç
Bu örnek madde seti:
-
Kontrol listesine tam uyum sağlamaktadır

-
Hem doğru hem yanlış madde dengesi iyi kurulmuştur.
-
Açık, sade, ölçme geçerliliği yüksek bir örnektir.