Güç kabloları, üzerine/üzerlerine koyulan eşyalar tarafından sıkıştırılmayacak şekilde yerleştirilmelidir.
Bu durumda hangisi doğrudur, üzerine mi üzerlerine mi? Yoksa iki kullanım da doğru mudur?
“Güç kabloları, üzerlerine koyulan eşyalar tarafından sıkıştırılmayacak şekilde yerleştirilmelidir.” şeklindeki kullanım daha doğru olacaktır.
1. “Üzerine” → tekil kullanım
- “Güç kabloları” sanki tek bir kabloymuş gibi düşünülerek genel bir durumu ifade etmek istiyorsanız,
“üzerine” denebilir.
Bu kullanım, teknik uyarı metinlerinde yaygındır çünkü “kablolar” çoğul olsa da tür adı olarak genel anlamda tekil kabul edilir:
“Kabloların üzerine eşya koymayın.”
2. “Üzerlerine” → çoğul kullanım
- Eğer kabloların her birine ayrı ayrı nesne konmasından söz ediyorsanız,
“üzerlerine” daha doğru olur.
Bu kullanım, dilbilgisel olarak daha tam bir karşılıktır çünkü özne çoğuldur:
“Güç kabloları, üzerlerine koyulan eşyalar tarafından sıkıştırılmayacak şekilde yerleştirilmelidir.”
3. Sonuç ve Öneri
| Kullanım | Durum | Doğruluk |
|---|---|---|
| Üzerine | Tür adı olarak genel uyarı yapılırken — teknik metinlerde yaygın |  Doğru (yaygın) |
| Üzerlerine | Gerçek çoğulluk vurgulanmak isteniyorsa — dilbilgisel olarak tam uygun | Doğru (daha dilsel olarak yerinde) |