Karışık olarak verilmiş bir olay örgüsünü doğru sıralama ve film şeridine dönüştürme
Aşağıda bir hikâyeden karışık olarak verilmiş bir olay örgüsü vardır.
Bu olay örgüsünü bir film şeridi olacak şekilde sıralayınız ve yaptığınız sıralamayı yer, kişi, zaman ve olay örgüsü unsurlarına bağlı olarak sahnelere ayırınız. (20p.) (TDE4.1. Dinlediği/izlediği metni film şeridi hâline getireceği yazma sürecini yönetebilme. TDE4.2. Dinlediği/izlediği metni film şeridi hâline getireceği yazısına içerik oluşturabilme.
TDE4.3. Film şeridi hâline getirdiği yazısını düzenlerken kural uygulayabilme.)
(Not: Cümleleri tekrar yazmak yerine sadece sayılarını yazmanız yeterlidir.)
-
Hâkim, “O hâlde tereyağını nasıl tartıyorsun da eksik çıkıyor?” diye sormuş.
-
Çiftçi de “Ben onurlu bir insanım, ancak ilkel biriyim, uygun bir ölçüm yapan bir terazim var.” demiş.
-
Bir fırıncıya her zaman yarım kilo tereyağı satan bir çiftçi varmış.
-
Bir gün fırıncı, çiftçinin tereyağını doğru tartıp tartmadığını görmek için tereyağını tartmaya karar vermiş.
-
Suçlanacak biri varsa o da fırıncıdır.
-
Yargıç, çiftçiye tereyağını tartmak için herhangi bir ölçü kullanıp kullanmadığını sormuş.
-
Çiftçi şöyle yanıtlamış: “Sayın Yargıç, fırıncı benden tereyağı istediğinde, önce ondan yarım kiloluk bir ekmek alıyorum.”
-
Fırıncı tereyağını tartmış ama yarım kilodan az gelmiş. Buna kızarak çiftçiyi mahkemeye vermiş.
-
Fırıncı ekmeği getirdiğinde, bu ekmeği kilo ölçütü (dara) olarak terazime koyuyor ve aynı ağırlıktaki yarım kilo tereyağını ona veriyorum.
SIRALAMA:
SAHNE 1:
SAHNE 2:
SAHNE 3:
SAHNE 4:
CEVAP:
Cümleleri inceleyelim:
Hâkim sorguluyor — (yargı aşaması)
Çiftçi kendini savunuyor — (sonuç aşaması)
Fırıncı tereyağı satın alıyor — (başlangıç)
Fırıncı çiftçiyi denemek istiyor — (gelişme)
Suçlama cümlesi — (sonuç)
Yargıç çiftçiye soru soruyor — (mahkeme)
Çiftçi açıklama yapıyor — (mahkeme/sonuç)
Fırıncı tereyağını tartıyor ve şikâyet ediyor — (gelişme)
Çiftçi ekmeği dara olarak kullandığını açıklıyor — (çözüm)
Sahne sıralaması (film şeridi mantığında):
SAHNE 1 – Başlangıç:
(3) Bir fırıncıya her zaman yarım kilo tereyağı satan bir çiftçi varmış.
(4) Bir gün fırıncı, çiftçinin tereyağını doğru tartıp tartmadığını görmek için tereyağını tartmaya karar vermiş.
SAHNE 2 – Gelişme:
(8) Fırıncı tereyağını tartmış ama yarım kilodan az gelmiş. Buna kızarak çiftçiyi mahkemeye vermiş.
SAHNE 3 – Mahkeme:
(1) Hâkim, “O hâlde tereyağını nasıl tartıyorsun da eksik çıkıyor?” diye sormuş.
(6) Yargıç, çiftçiye tereyağını tartmak için herhangi bir ölçü kullanıp kullanmadığını sormuş.
(7) Çiftçi şöyle yanıtlamış: “Sayın Yargıç, fırıncı benden tereyağı istediğinde, önce ondan yarım kiloluk bir ekmek alıyorum.”
SAHNE 4 – Sonuç / Çözüm:
(9) “Fırıncı ekmeği getirdiğinde, bu ekmeği kilo ölçütü (dara) olarak terazime koyuyor ve aynı ağırlıktaki yarım kilo tereyağını ona veriyorum.”
(2) “Ben onurlu bir insanım, ancak ilkel biriyim, uygun bir ölçüm yapan bir terazim var.” demiş.
(5) “Suçlanacak biri varsa o da fırıncıdır.”
Nihai sıralama:
3 → 4 → 8 → 1 → 6 → 7 → 9 → 2 → 5
Sahne Başlıklarıyla Özet:
-
Film şeridi (sahneler)
SAHNE 1 – Başlangıç (alışveriş ve kuşku): 3, 4
-
Yer: fırın/tezgâh • Kişiler: fırıncı, çiftçi • Zaman: “bir gün”
-
Olay: Fırıncı, çiftçinin tereyağını doğru tartıp tartmadığını sınamak ister.
SAHNE 2 – Gelişme (sorun ortaya çıkar): 8
- Yer: fırın • Kişiler: fırıncı • Olay: Tereyağı eksik çıkar; fırıncı dava açar.
SAHNE 3 – Mahkeme (sorgu ve açıklama): 1, 6, 7
-
Yer: mahkeme salonu • Kişiler: hâkim, çiftçi, (dolaylı) fırıncı
-
Olay: Hâkim sorar; ölçü sorusu gelir; çiftçi ekmekle tarttığını açıklar.
SAHNE 4 – Sonuç (gerçek ve yargı): 9, 2, 5
- Yer: mahkeme • Kişiler: çiftçi, hâkim • Olay: Ekmek “dara”dır; çiftçi onurlu olduğunu belirtir; asıl kusur fırıncıdadır.
-
Roller:
-
Çiftçi: Doğru tartıyor. -
Fırıncı: Hile yapan (eksik gramajlı ekmek satan). -
Hâkim: Tarafsız yargılayıcı.