Kendimiz Olmak
1) “Kendimiz olmak” ne demektir?
Kendimiz olmak, en kısa hâliyle duygu, düşünce, değer ve ihtiyaçlarımızı inkâr etmeden; dış baskı ve beklentilerle tamamen şekillenmeden yaşamayı ifade eder. Bu, “canım ne isterse onu yaparım” demek de değildir; daha çok iç sesinle (kimliğinle) uyumlu seçimler yapabilmektir.
“Kendimiz olmak” neleri kapsar?
-
Değerlerini bilmek: Senin için “doğru” olanı belirleyen ilkeler (dürüstlük, adalet, özgürlük, aidiyet gibi).
-
Sınır koyabilmek: Her şeye “evet” demek yerine, gerektiğinde “hayır” diyebilmek.
-
Duygularını tanımak: Üzgünken “iyiyim” rolü oynamadan, duyguyu kabul edebilmek.
-
Tutarlılık: Farklı ortamlarda tamamen bambaşka birine dönüşmeden, temel çizgiyi korumak.
-
Sorumluluk: Seçimlerinin sonuçlarını sahiplenmek (kendine de başkasına da zarar vermeden).
2) Yanlış anlaşılan tarafı: “Kendim olmak = hep aynı kalmak” değil
“Kendim olmak” değişmemek değildir. İnsan büyür, öğrenir, fikir değiştirir. Önemli olan, değişimin başkalarının beklentilerine teslim olmadan ve kendi değerlerinle uyumlu olmasıdır.
3) “Rol yapmak” ile “uyum sağlamak” arasındaki fark
-
Uyum sağlamak: Ortama göre üslubunu ayarlamak (saygılı olmak, sakin konuşmak).
-
Rol yapmak: Kabul görmek için kendini inkâr etmek (istemediğin şeye sırf dışlanmamak için “evet” demek).
Örnek: Sessiz bir ortamda daha düşük sesle konuşmak uyumdur; sırf “ayıp olur” diye istemediğin bir kararı almak rol yapmaya yaklaşır.
4) Kendimiz olduğumuzu nasıl anlarız? (Kısa kontrol listesi)
Aşağıdakiler sık sık oluyorsa “kendin gibi” olmaya yakınsın:
-
“Bunu ben gerçekten istiyor muyum?” diye sorup cevap bulabiliyorsun.
-
İnsanlar kızsa da, temel sınırlarını koruyabiliyorsun.
-
Başarı/övgü kadar eleştiride de dağılmadan kalabiliyorsun.
-
Seçimlerinden sonra “içim rahat” duygusu geliyor.
Şunlar sık oluyorsa uzaklaşmış olabilirsin:
-
Sürekli onay aramak, herkesi memnun etmeye çalışmak
-
“Ben ne istiyorum?” sorusuna cevap verememek
-
Bir ortamdan çıkınca “neden böyle davrandım?” diye pişman olmak
5) “Kendimiz olmak” nasıl gelişir? (Uygulanabilir 5 adım)
-
Değerlerini yaz: “Benim için en önemli 5 şey ne?”
-
Sınır cümleleri hazırla: “Şu an uygun değilim.” / “Buna hayır demem gerekiyor.”
-
Küçük riskler al: Herkesin fikrine göre değil, kendi seçimine göre küçük kararlar ver.
-
Duygu sözlüğü kullan: “Kızgınım / kırgınım / kaygılıyım” diye netleştir.
-
Karar sonrası ölç: “Bu karar bende genişlik mi daralma mı yaptı?”
6) Edebiyatla bağlantı: “Kendimiz olmak” bir kimlik meselesi
Türk edebiyatında “ben” arayışı, bireyin toplumla çatışması, iç hesaplaşma gibi temalar çok güçlüdür. “Kendimiz olmak” da aslında bu benlik inşası sürecinin gündelik hayattaki karşılığıdır: Kendi sesini bulmak, ona sadık kalmak ve gerektiğinde yeniden kurmak.