Kontrol listesi nedir?
Kontrol listesi, bir görevin ya da becerinin yerine getirilip getirilmediğini adım adım izlemek, değerlendirmek veya öğrenme sürecini düzenlemek için kullanılan basit ama çok etkili bir değerlendirme aracıdır.
Kontrol Listesi Nedir?
Kontrol listesi, bir öğrencinin ya da grubun bir etkinlikte yapması gerekenleri sırasıyla takip edebilmesini sağlayan madde madde düzenlenmiş bir listedir.
Her madde için genellikle “
Yapıldı / 
Yapılmadı” veya “Var / Yok” seçenekleri yer alır.
Eğitimde Kullanım Amaçları
-
Öğrencilerin öğrenme sürecini fark etmelerini sağlamak
-
Öğretmenin öğrencinin hangi aşamada olduğunu görmesini kolaylaştırmak
-
Geri bildirim sürecini sistematik hale getirmek
-
Öz değerlendirme ve akran değerlendirmesini desteklemek
Edebiyat ve Türkçe Derslerinde Kullanım Örnekleri
Yazma Etkinliği Kontrol Listesi (Kompozisyon / Deneme)
| Ölçüt | Evet |
Hayır |
|---|---|---|
| Ana fikir açık bir şekilde belirtilmiş mi? | ||
| Paragraflar arasında anlam bütünlüğü var mı? | ||
| Giriş, gelişme, sonuç bölümleri var mı? | ||
| Yazım ve noktalama kurallarına uyulmuş mu? | ||
| Dil ve anlatım akıcı mı? |
Sözlü Sunum Kontrol Listesi
| Ölçüt | Evet |
Hayır |
|---|---|---|
| Konuya uygun bir giriş yapılmış mı? | ||
| Ses tonu ve beden dili etkili mi? | ||
| Konuşma düzenli ve mantıklı mı? | ||
| Süre uygun şekilde kullanılmış mı? | ||
| Dinleyiciyle göz teması kurulmuş mu? |
Metin İnceleme Kontrol Listesi (Şiir, Hikâye, Roman)
| Ölçüt | Evet |
Hayır |
|---|---|---|
| Metnin ana teması belirlenmiş mi? | ||
| Duygu ve düşünceler metinden örneklerle desteklenmiş mi? | ||
| Estetik unsurlar fark edilmiş mi? | ||
| Yorum özgün mü? | ||
| Sonuç bölümünde genel bir değerlendirme yapılmış mı? |
Kontrol Listesi ile Dereceli Puanlama Anahtarı Arasındaki Fark
| Özellik | Kontrol Listesi | Dereceli Puanlama Anahtarı (Rubrik) |
|---|---|---|
| Yapı | Evet / Hayır (Var / Yok) | 1–4 arası puan veya nitelik düzeyi |
| Değerlendirme biçimi | Basit ve hızlı | Daha ayrıntılı ve açıklamalı |
| Kullanım amacı | Süreci takip etmek, temel kontrol | Performansı ayrıntılı değerlendirmek |
| Avantaj | Kolay uygulanır, öğrenciye net yol gösterir | Daha fazla bilgi verir |
Avantajları
-
Öğrencinin ne yapacağını açıkça gösterir.
-
Öz değerlendirme ve sorumluluk duygusunu artırır.
-
Öğretmene somut geri bildirim sağlar. -
Değerlendirmeyi hızlandırır.