Mak-mek eki nerelere gelir?

Soru-Cevap
1

Mak-mek eki nerelere gelir?

2

“-mak / -mek” eki Türkçede fiilden isim yapan (mastarlık, isim-fiil) yapım ekidir. Bu ek cümle içinde şu yerlere gelebilir / görev alabilir:

Görevleri / Kullanım yerleri

  1. Fiilin adını belirtme
    Örnek: yüzmek, okumak, yazmak — fiilin kendisini isim olarak ifade eder.

  2. Amaç bildirimi (niyet / gerçekleşme amacı)
    “gelmek için, yapmak için” gibi yapılarda kullanılır. Örnek: Ders çalışmak için geliyorum.

  3. Sebep/neden bildirme
    “–maktan / –mekten dolayı / yüzünden” gibi yapılarla birlikte gelir. Örnek: Geç kalmaktan korkuyorum.

  4. Genel-geçer cümleler / tanımlar
    Kuralları, açıklamaları bildirirken kullanılır:
    Örnek: Yüzmek sağlığa faydalıdır.

3

“-mak / -mek” eki Türkçede fiilimsilerden isim-fiil (mastar) eki olarak bilinir. Yani bir fiili isimleştirir.

:small_blue_diamond: İsim-Fiil (Mastar) Nedir?

  • Fiilden isim türeten eklerdir.

  • Fiilin hareketini değil, o hareketin adını bildirir.

  • Türkçede üç tane isim-fiil eki vardır:

  1. -ma / -me

  2. -ış / -iş / -uş / -üş

  3. -mak / -mek

Bizim konuştuğumuz -mak / -mek bu üçünün en çok bilinenidir.

:small_blue_diamond: “-mak / -mek” Ekli İsim-Fiillere Örnekler

  • Yazmak güzeldir. (burada “yazmak” → isim; cümlenin öznesi)

  • Yüzmek sağlığa faydalıdır.

  • Okumak insanı geliştirir.

  • Konuşmak bazen zordur.

:small_blue_diamond: Cümledeki Görevleri

  1. Özne olur:
    Koşmak sağlığa faydalıdır.

  2. Nesne olur:
    Okumak istiyorum.

  3. Dolaylı tümleç olur:
    Yüzmekten hoşlanırım.

  4. Zarf tümleci olur (amaç bildirir):
    Ders çalışmak için buraya geldim.