Ortak Sınav Senaryoları Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Genel ve Güncel
1

Ortak Sınav Senaryoları Hakkında Bilinmesi Gerekenler

ortak-sinav-senaryolari-hakkinda-bilinmesi-gerekenler
ortak-sinav-senaryolari-hakkinda-bilinmesi-gerekenler1024×1024 119 KB

Dikkat! Bazen biz Türk dili ve Edebiyatı öğretmenlerinden hazır yazılı sınav soruları istenmekte. Her ilin seçtiği ve her okulun kendi zümresince belirlediği senaryolar farklı olacağından internet ortamında ordan burdan indirilen sorularla sınav yapmak doğru değildir. Ancak ilinizi belirtip ve okulunuz zümresince seçilen senaryoyu göndererek “yazılı sınav” konusunda destek/yardım isteyebilirsiniz.

Sınav senaryosu belirleme/seçme işlemi resmî bir planlama ve koordinasyon çerçevesinde işliyor. Süreci daha net anlatmak gerekirse:

:classical_building: 1. Senaryo Belirleme Süreci

  • İl Millî Eğitim Müdürlüğü (İl MEM) koordinasyonunda ilçe ve merkez ilçe zümre başkanları bir araya gelir.

  • Bu toplantıda, il genelinde uygulanacak olan sınavların ortak senaryoları belirlenir.

  • Belirlenen bu senaryolar; ÖDM (Ölçme Değerlendirme Merkezi) tarafından resmî web sitesinde yayımlanır.

:backhand_index_pointing_right: Yani senaryolar bireysel değil, il düzeyinde merkezi olarak hazırlanır ve öğretmenlere sunulur.

:school: 2. Okul Zümrelerinin Senaryo Seçimi

  • Her okulda, ilgili dersin zümre öğretmenleri bir araya gelir.

  • İl MEM’in yayımladığı senaryolar arasından birini ortak sınavda kullanmak üzere seçerler.

  • Bu seçim zümre kararıyla yapılır, bireysel tercihler geçerli değildir.

:backhand_index_pointing_right: Bu sayede sınavların kazanım temelli, eşitlikçi ve ölçme-değerlendirme standartlarına uygun olması sağlanır.

:memo: 3. Soru Hazırlama Aşaması

  • Senaryo belirlendikten sonra, öğretmenler bu senaryoya uygun şekilde yazılı sınav sorularını hazırlar.

  • Sorular; MEB’in belirlediği ölçme değerlendirme ilkelerine uygun, kazanım odaklı ve senaryo temelli olmalıdır.

  • ÖDM’nin hazırladığı örnek sorular da öğretmenlere yol gösterici olarak kullanılabilir.

:loudspeaker: Sosyal Medyada Karışıklığın Nedeni

Bazı öğretmenler:

  • sürecin bu şekilde merkezi olduğunu bilmediği için,

  • “senaryo” kavramını “hazır sınav sorusu” gibi düşündüğü için
    sosyal medya gruplarında “senaryo hazırlayan var mı?” ya da “yazılı sorusu olan var mı?” gibi mesajlar paylaşabiliyor.
    Oysa doğru olan, kendi ilinin ÖDM sitesine bakmak ve oradan yayımlanan senaryoyu kullanmaktır.

:white_check_mark: Öneri

  • Bu tür yanlış anlaşılmaların önüne geçmek için sosyal medya gruplarında öğretmenlere “Senaryo İl MEM tarafından belirleniyor, okul zümresince seçiliyor.” şeklinde kısa ve bilgilendirici yanıtlar verilebilir.

  • Ayrıca zümre karar tutanaklarında senaryo seçiminin kayda geçirilmesi de süreci daha şeffaf hale getirir.

ortak-sinav
ortak-sinav1024×1024 113 KB

2

senaryo-ve-ornek-sinav
senaryo-ve-ornek-sinav1024×1024 81.3 KB

Örnek:

İstanbul MEM’in 2025-2026 için belirlediği senaryolardan birini seçelim ve bu senaryoya göre bir sınav hazırlayalım:

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Dersi 1. Dönem 1. Ortak Yazılı

İstanbul MEM Senaryo 5

:blue_book: SENARYO 5

Ünite:

  • Giriş

  • Hikâye

  • Yazma

GİRİŞ – OKUMA

  1. Edebiyat ile düşünce akımları / felsefe arasındaki ilişki

  2. Edebiyat ile psikoloji ve psikiyatri arasındaki ilişki

  3. Dilin tarihî süreç içerisindeki değişimini etkileyen sebepler

  4. İlk örneklerden günümüze Türkçenin önemli sözlükleri

“Giriş” üniteleri ünite tablosunda belirtilen kendi konuları çerçevesinde ele alınacaktır.
(bk. Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı 2018, sayfa 13, 2. madde)

:memo: Soru Sayısı: 1

HİKÂYE – OKUMA

  • 1960 sonrası dönemden dört hikâye örneği

  • Küçürek (minimal) hikâye örnekleri

Dil Bilgisi Konuları:

  • Metinler üzerinden imla ve noktalama çalışmaları yapılır.

  • Kelimede anlam ile ilgili çalışmalar yapılır.

Kazanımlar:

  • A.2.2. Metnin türünün ortaya çıkışı ve tarihsel dönem ile ilişkisini belirler. (1 soru)

  • A.2.3. Metnin tema ve konusunu belirler. (1 soru)

  • A.2.11. Metinde millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihî ve mitolojik ögeleri belirler. (1 soru)

  • A.2.15. Türün ve dönemin/akımın diğer önemli yazarlarını ve eserlerini sıralar. (1 soru)

  • A.2.16. Metinlerden hareketle dil bilgisi çalışmaları yapar. (1 soru)

:memo: Soru Sayısı: 5

YAZMA

  • Öğrencilerden inceledikleri hikâyelerde bulunan tekniklerden en az ikisini kullanarak bir hikâye yazmaları istenir.

  • Öğrencilerden küçürek hikâye yazmaları istenir.

  • Öğrencilerin yazdığı metinler çeşitli araç ve yöntemlerle (sınıf panosu, okul panosu, dergi, gazete, sosyal medya vb.) sergilenir.

Kazanımlar:

  • B.1 – B.12

:memo: Soru Sayısı: 1

:white_check_mark: Toplam Soru Sayısı: 7
:white_check_mark: Toplam Kazanımlar: Giriş – Okuma (1), Hikâye – Okuma (5), Yazma (1)

:memo: 12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı – 1. Dönem 1. Ortak Yazılı Sınavı

:date: Senaryo: 5
:three_o_clock: Süre: 40 dakika
:abacus: Toplam Puan: 100
:books: Soru Türü: Açık uçlu ve kısa cevaplı sorular

1. Soru (10 puan) – Giriş Ünitesi / Okuma

Aşağıdaki kavramlardan birini seçerek kısa bir paragraf yazınız:

  • Edebiyat ile felsefe arasındaki ilişki

  • Edebiyat ile psikoloji arasındaki ilişki

  • Dilin tarihî süreç içerisindeki değişimini etkileyen faktörlerden biri

  • Türkçenin önemli sözlüklerinden biri

:backhand_index_pointing_right: Değerlendirme ölçütleri: Açıklık, dil ve anlatım, kavramsal doğruluk.

2. Soru (10 puan) – Hikâye / Okuma

Aşağıdaki metni okuyunuz ve soruları cevaplayınız.

“Annesinin elini sıkıca tutmuştu. Kalabalık içinde kaybolmamak için… İstanbul’a ilk kez geliyordu. Şehrin gürültüsü, rüzgârın ve martıların çığlıkları onu bir anda sarıvermişti.”

a) Yukarıdaki metnin türünü ve tarihsel dönemiyle ilişkisini yazınız. (A.2.2)
b) Metnin temasını belirtiniz. (A.2.3)

3. Soru (10 puan) – Hikâye / Okuma

Aynı metinden hareketle:
a) Metinde yer alan millî, manevi veya evrensel bir değeri belirtiniz. (A.2.11)
b) Bu değerin nasıl işlendiğini kısaca açıklayınız.

4. Soru (10 puan) – Hikâye / Okuma

Yukarıdaki metnin türüne ve dönemine/akımına ait en az iki önemli yazar ve birer eser adı yazınız. (A.2.15)

5. Soru (10 puan) – Dil Bilgisi / Metinden Hareketle

Yukarıdaki metinde geçen cümleleri kullanarak:
a) İmla veya noktalama ile ilgili iki kuralı örnekle açıklayınız. (A.2.16)
b) “kelimede anlam” bakımından bir örnek gösterip açıklayınız.

6. Soru (20 puan) – Yazma Becerisi

İncelediğiniz hikâyelerde yer alan tekniklerden en az ikisini kullanarak kısa bir hikâye yazınız.
:backhand_index_pointing_right: Küçürek hikâye de yazabilirsiniz.
(B.1 – B.12 kazanımları)

Değerlendirme ölçütleri:

  • Olay örgüsü, anlatım teknikleri, dil ve anlatım

  • Noktalama ve yazım kurallarına uygunluk

  • Tema ve bütünlük

7. Soru (30 puan) – Uygulamalı / Yaratıcı Yazma

Yazdığınız hikâyeyi uygun bir başlık ile tamamlayınız. Ardından:
a) Kullandığınız teknikleri belirtiniz.
b) Hikâyenizde öne çıkan temayı veya değeri yazınız.
c) Kısa bir paragrafla bu değerin neden önemli olduğunu açıklayınız.

:abacus: Puanlama Tablosu

Soru Puan Kazanım Kodu
1 10 Giriş / Okuma
2 10 A.2.2 – A.2.3
3 10 A.2.11
4 10 A.2.15
5 10 A.2.16
6 20 B.1 – B.12 (Yazma)
7 30 B.1 – B.12 (Yazma)
Toplam 100

:pushpin: Not:

  • Sorular Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’ne ve Senaryo 5 kazanım dağılımına uygun olarak hazırlanmıştır.

  • Sorular açık uçlu ve kısa cevaplı olacak şekilde planlanmıştır; çoktan seçmeli test sorusu yer almamaktadır.

  • Yazma bölümünde öğrencilerin özgün üretim yapması teşvik edilir.