Rahatı kaçan ağaç adlı şiiri garip akımı açısından değerlendirir misiniz?

Soru-Cevap
1

ödev

Rahatı kaçan ağaç adlı şiiri garip akımı açısından değerlendirir misiniz?

2

“Rahatı Kaçan Ağaç” şiirinin şairi Melih Cevdet Anday’dır. Bu şiiri Garip (Birinci Yeni) akımı çerçevesinde şöyle değerlendirebiliriz:

Tanıdığım bir ağaç var
Etlik bağlarına yakın
Saadetin adını bile duymamış
Tanrının işine bakın.

Geceyi gündüzü biliyor
Dört mevsim, rüzgârı, karı
Ay ışığına bayılıyor
Ama kötülemiyor karanlığı.

Ona bir kitap vereceğim
Rahatını kaçırmak için
Bir öğrenegörsün aşkı
Ağacı o vakit seyredin.

Melih Cevdet Anday

1. Garip Akımı’nın Özellikleri

  • Şiiri “halkın anlayacağı bir dile” indirme çabası.

  • Ölçü, kafiye ve süslü sanat anlayışına karşı çıkış.

  • Günlük konuşma diliyle yazma.

  • Sıradan insanı, gündelik hayatı ve basit olayları konu etme.

  • Mizah, ironi ve şaşırtıcı söyleyişler.

  • Sanatı halkın hayatına yakınlaştırma.

1. Şiirin İçeriği

Şair, Etlik bağlarındaki sıradan bir ağacı kişileştirerek anlatır. Bu ağaç, gündüzü geceden ayırabilen, mevsimleri yaşayan, doğayla uyumlu bir varlıktır. Mutluluğun, huzurun adıyla ilgisi yoktur; doğal akış içinde yaşamaktadır. Şair ise “ona aşkı öğretmek” isteyerek ironik bir oyun kurar.

2. Garip Akımı Açısından Değerlendirme

a. Günlük ve Sade Dil

Şiirde hiçbir sanatlı söyleyiş, ağır kelime yoktur. Halkın konuşma diline yakın, yalın bir üslupla yazılmıştır. Bu, Garip anlayışının “şiir, herkesin anlayacağı dille yazılmalı” ilkesine tam uyar.

b. Konu Seçimi

Geleneksel şiirde çok az işlenen bir konu seçilmiştir: bir ağacın huzurlu yaşamı. Garipçiler, “şiirin konusu sıradan şeyler de olabilir” diyerek, gündelik ve basit görünen şeyleri şiire sokarlar.

c. Mizah ve İroni

“Ana fikri” şiirdeki ironidedir:

  • Ağaç sade, huzurlu bir hayat sürmektedir.

  • Şair, ona “aşkı öğreteceğini” söyler, sanki huzuru bozulacakmış gibi.
    Bu yaklaşım, Garip şiirinin tipik mizahi ve alaycı bakışıdır.

d. Şiirde İnsan–Doğa İlişkisi

Aslında şair, ağacı anlatırken insana göndermede bulunur. İnsanın kendi kendine huzursuzluk yaratma eğilimini gösterir. Garip akımının amacı, günlük yaşamdan alınan bu tür basit ama düşündürücü sahneleri şiirleştirmektir.

3. Sonuç

Melih Cevdet Anday’ın “Rahatı Kaçan Ağaç” şiiri:

  • sade dili,

  • sıradan bir konuyu işlemesi,

  • mizahi-ironi dolu yaklaşımı
    ile Garip akımının bütün özelliklerini taşır.

Garipçiler şiiri “yüksek edebî kalıplardan indirip gündelik hayata” taşımışlardı; bu şiir de tam anlamıyla bunun bir örneğidir.