Sebep olmak, neden olmak ve yol açmak anlamına gelen atasözü ornekleri nelerdir?
Atasözleri ve Anlamları
Ayağa değmedik taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz.
Yaşam; üzüntülü ve sevinçli olaylarla doludur. Herhangi bir üzücü veya sevindirici olay karşısında soğukkanlılığımızı tamamen kaybetmemeliyiz.
Ayaz oldu, bulut oldu, geçen günler unut oldu.
İnsan bazen sıkıntıya da düşer, kazandığı da olur, kaybettiği de. Ancak zaman geçtikçe hepsi unutulur.
Ayının kırk hikâyesi (ya da türküsü) varmış, hepsi de ahlat üzerine.
İnsan çok sevdiği, çok arzuladığı bir şey olunca bütün düşüncesi ve hayallerini onun üzerine kurar.
Bâki kalan bu kubbede bir hoş sadâ imiş.
Bu dünyada hiçbir şey sonsuza kadar kalmaz. Her şeyin bir gün sonu gelir; ama geride kalanlar yaşamaya devam eder.
Baklavanın üstüne işkembe çorbası içilir mi?
İnsan, güzel bir şeye sahip olup onu doğru kullanmazsa o şeyin tadını çıkaramaz.
Baş ayak, ayak baş oldu.
Bulunduğu mevkide başarılı olamayan kimseler, kendisinden daha küçük ama başarılı bir mevkide olanlarla bir anda yerlerini değiştirebilirler.
Bıldırkı turnalar bu yıl gözünü tırmalar.
Zaman ilerledikçe insan daha çok şeyler görür, daha fazla tecrübe sahibi olur.
Bildiğin ayranı, bilmediğin yoğurda değişme.
Özelliklerini bildiğin, faydalandığın bir şeyi; daha kaliteli gibi görünen ama ne işe yaradığını bilmediğin bir şeyle değiştirme.
Çivi çıkar ama izi kalır.
İnsan sıkıntılı ve bunalımlı günleri atlatabilir; fakat o günlerin izleri hafızasında kalır.
Dağ yıkılmazsa dere dolmaz.
Bir işi yaparken ya da bir eksiği tamamlarken başka malzemelere veya kaynaklara başvurulur.
Delikli tüfek çıktı çıkalı eğri kılıca rağbet kalmadı.
Bir şeyin yenisi ortaya çıkınca eskisinin değeri azalır.
Deve Kâbe’ye gitmekle hacı olmaz.
Sırf gösteriş olsun diye bir iki kez faydalı davranışta bulunarak erdemli olunmaz.
Not:
Bu atasözleri, halkın yaşam deneyimlerinden süzülerek gelen özlü sözlerdir. Her biri, toplumsal bir gözlemi ya da ahlaki bir öğüdü kısa ama etkili bir biçimde aktarır.
Türk atasözleri, “sebep olmak”, “neden olmak”, “yol açmak” gibi anlamları dolaylı biçimde ifade eden birçok örnek içerir.
Bu tür atasözlerinde genellikle bir davranışın ya da olayın sonucu vurgulanır. İşte bu anlamda kullanılabilecek bazı atasözleri ![]()
Sebep Olmak / Neden Olmak / Yol Açmak Anlamı Taşıyan Atasözleri
Rüzgâr eken, fırtına biçer.
Kötü davranışlarda bulunan kişi, sonunda o davranışların kötü sonuçlarına katlanmak zorunda kalır.
(Kötü davranışlar kötü sonuçlara neden olur.)
Ne ekersen, onu biçersin.
İnsan, yaptıklarının karşılığını mutlaka görür.
(Yaptıkların sonuçların sebebidir.)
Kurt kocayınca köpeğin maskarası olur.
İnsan zamanında değerini korumazsa, sonradan küçük düşer.
(Kendi tutumunun yol açtığı bir sonuca gönderme vardır.)
Taş yerinde ağırdır.
Kişi, bulunduğu yere göre değer kazanır; yer değiştirince değeri azalabilir.
(Yer değiştirmek kişinin değer kaybetmesine yol açar.)
Sakınılan göze çöp batar.
Bir şeyden aşırı derecede kaçınmak, bazen o şeyin başa gelmesine neden olur.
(Aşırı titizlik olumsuz sonuca yol açar.)
Acele işe şeytan karışır.
Düşünmeden yapılan işler hatalara yol açar.
(Düşüncesizlik kötü sonuca neden olur.)
Damlaya damlaya göl olur.
Küçük şeyler birikerek büyük sonuçlara yol açar.
(Küçük çabalar büyük etkiler doğurur.)
Komşu komşunun külüne muhtaçtır.
İnsanlar birbirine yardım ederek hayatı kolaylaştırır.
(Yardımlaşma, olumlu sonuçlara neden olur.)
Bir elin nesi var, iki elin sesi var.
Dayanışma ve iş birliği başarıya yol açar.
(Birlik olmak olumlu sonucun sebebidir.)
Keskin sirke küpüne zarar.
Öfke ve hiddet, kişinin kendisine zarar verir.
(Aşırı sinir kötü sonuca yol açar.)
Ayağını yorganına göre uzat.
İmkânlarını aşan davranışlar sıkıntıya neden olur.
(Ölçüsüzlük, zarara yol açar.)
Sakla samanı, gelir zamanı.
Değersiz görülen şeyler bile bir gün işe yarayabilir.
(İleri görüşlülük olumlu sonuca neden olur.)
Kısaca:
Sebep–sonuç anlamı taşıyan atasözleri genellikle “eylemin sonucu” üzerine kuruludur.
Bu atasözlerinde, bir davranışın, tutumun veya düşüncenin başka bir duruma neden olması anlatılır.