Şiirin nazım biçimini tespit edip özelliklerini yazmak

Soru-Cevap
1
  1. Aşağıdaki şiirin nazım biçimini tespit edip özelliklerinden beş madde yazınız.

Dalgın geceler! El ele geldik yarınızda,
Sallandık o şen kızla salıncaklarınızda
Hummalı denizlerden esen rüzgârınızda
Sallandık o şen kızla salıncaklarınızda.

Ben gün gibi yorgun, o sebular gibi ince,
Birdenbire düşdük gibi bir gizli sevince;
Gezdik yürüdük yan yana rüzgârlar esince,
Sallandık o şen kızla salıncaklarınızda.

  1. Aşağıdaki şiirin nazım biçimini tespit edip özelliklerinden beş madde yazınız.
    Mektup yolla mektuplara inanam
    Sen uykuda ben uykudan uyanam
    Bir yanım ayrılık bir yanım ölüm
    Demir miyim bu dertlere dayanam?

3- İslamiyet’ten Önceki Türk Edebiyatının genel özelliklerinden beş tanesini yazınız.

4- İslamiyet’ten Sonra Divan Edebiyatının genel özelliklerinden beş tanesini yazınız.

2

1. Şiirin Nazım Biçimi (Birinci Şiir)

Şiir:
Dalgın geceler! El ele geldik yarınızda,
Sallandık o şen kızla salıncaklarınızda
Hummalı denizlerden esen rüzgârınızda
Sallandık o şen kızla salıncaklarınızda.

:pushpin: Nazım Biçimi: Şarkı

:sparkles: Şarkının Özellikleri:

  1. Divan edebiyatında gelişen lirik bir nazım biçimidir.

  2. Dörtlüklerle yazılır; genellikle 3–5 bent ve nakarat (tekrarlanan dize) bulunur.

  3. Aşk, eğlence, tabiat gibi hafif konular işlenir.

  4. Kafiye düzeni genellikle aaaB / cccB / dddB şeklindedir.

2. Şiirin Nazım Biçimi (İkinci Şiir)

Şiir:
Mektup yolla mektuplara inanam
Sen uykuda ben uykudan uyanam
Bir yanım ayrılık bir yanım ölüm
Demir miyim bu dertlere dayanam?

:pushpin: Nazım Biçimi: Koşma

:receipt: Koşmanın Özellikleri:

  1. 11’li hece ölçüsüyle yazılır.
    → (Mek-tup yol-la mek-tup-la-ra i-na-nam → 11 hece) :white_check_mark:

  2. Nazım birimi dörtlüktür.

  3. Genellikle aşk, özlem, ayrılık, kahramanlık gibi duygusal ve toplumsal temalar işlenir.

  4. Kafiye düzeni aaba, abab ya da aaab olabilir.
    → Burada kafiye düzeni aaaa şeklindedir (inanam/uyanam/ölüm/dayanam — redif/kafiye uyumu var).

  5. Halk ozanları tarafından saz eşliğinde söylenir.

  6. Koşmalar genellikle 3–5 dörtlükten oluşur.

3. İslamiyet’ten Önceki Türk Edebiyatının Genel Özellikleri (5 Madde)

  1. Sözlü edebiyattır.

  2. Hece ölçüsü kullanılır, genellikle 7’li, 8’li ve 11’li kalıplar tercih edilir.

  3. Nazım birimi dörtlüktür.

  4. Yarım uyak ve redif sıkça kullanılır.

  5. Şiirler ozan, kam, baksı gibi şair-şamanlar tarafından kopuz eşliğinde söylenmiştir.

4. Divan Edebiyatının Genel Özellikleri (5 Madde)

  1. Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalarla süslü, sanatlı bir dil kullanılmıştır.

  2. Nazım birimi beyittir; gazel, kaside, mesnevi gibi nazım biçimleri yaygındır.

  3. Aruz ölçüsü kullanılmıştır.

  4. Konular genellikle aşk, tabiat, tasavvuf, ayrılık gibi soyut ve bireysel temalardır.

  5. Şiirler belli kalıplar içinde yazılır, şekil ön plandadır; şairler mahlas kullanır.