Sınıf İçi Ölçme Etkinlikleri: 9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Tema Sözün İnceliği: Dinleme-İzleme
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI 9
1. TEMA — SÖZÜN İNCELİĞİ
DİNLEME / İZLEME
Kazanımlar
-
TDE1.1 “Sözün İnceliği” temasında ele alınan metinlerde dinlemeyi/izlemeyi yönetebilme
a) TDE1.1.1. Seçim yapar.
b) TDE1.1.2. İlişkiyi sürdürür. -
TDE1.2 “Sözün İnceliği” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme
a) Ön bilgilerle bağlantı kurar.
b) Tahmin eder.
c) Çıkarım yapar.
ç) Karşılaştırır.
MÜLAKAT
Dinleme/İzleme Öncesi
-
Dinleme ve izleme sizce nedir? Bu konudaki düşüncelerinizi kısaca yazınız.
-
Sizce bir metnin görsel ve işitsel duyulara aynı anda hitap etmesi o metnin anlaşılabilirliğine ne gibi katkılar sağlar?
-
“Mülakat” kelimesinin sizde uyandırdığı çağrışımları aşağıdaki şemaya yazınız:
Mülakat
Soru-Cevap
4. a) Aşağıdaki biyografiyi okuyunuz.
Tarık Buğra (1918–1994)
Konya’da doğdu. Konya Lisesinden mezun olduktan sonra kısa süreli tıp, hukuk ve edebiyat eğitimleri aldı. Tezgâhtarlık, muallim muavinliği gibi işlerde çalıştı. Çeşitli gazetelerde yöneticilik yaptı, yayıncılık faaliyetlerinde bulundu.
Bağımsız bir sanat anlayışına sahiptir. Tarihî, siyasî olayları; toplumsal çatışmaları ve bireyin iç dünyasındaki çatışmaları ele alır. Roman kahramanları günlük yaşamdan kişilerdir. Akıcı, anlaşılır bir dille oluşturduğu eserlerinde kişileri ait oldukları sosyal çevrelerine uygun biçimde konuşturmuştur.
Canlı bir üslubu vardır. Roman ve hikâye başta olmak üzere farklı türlerde eserler vermiştir.
Tanınmış eserleri:
-
Hikâye: Oğlumuz, Yarın Diye Bir Şey Yoktur
-
Roman: Küçük Ağa, İbiş’in Rüyası, Firavun İmanı, Gençliğim Eyvah, Dönemeçte, Yağmur Beklerken, Osmancık
b) Tahmin Etme
Dinleyeceğiniz/izleyeceğiniz mülakatın içeriğini “mülakat” kelimesinin sizde uyandırdığı çağrışımlar ve yukarıdaki biyografiden hareketle tahmin ediniz.
| Mülakatın İçeriği Hakkındaki Tahminlerim |
|---|
| ………………………………………… |
Dinleme/İzleme Sırası
Not: Teknolojinin yaygınlık kazanmasıyla söyleşi ve mülakat türlerinin özelliklerini içeren çok modlu metinler ortaya çıkmıştır.
Yandaki karekodu okutarak Tarık Buğra ile yapılan mülakatı dinleyiniz/izleyiniz:
YouTube bağlantısı
Dinleme/İzleme Sonrası
-
Tahminlerinizle mülakatın içeriği arasındaki örtüşen yönleri yazınız.
-
Mülakatta geçen bazı kelimelerin anlamlarını bağlamdan çıkarınız:
| Kelime | Anlamlar | Mülakatta Kullanılan |
|---|---|---|
| oyun | 1. Eğlence 2. Tiyatro eseri 3. Hile | • |
| parlak | 1. Işıldayan 2. Başarılı 3. İlgi uyandıran | • |
| bağlı | 1. Bağ ile tutturulmuş 2. Şart 3. Yetki altında 4. Bağlılık | • |
| anlayış | 1. İdrak 2. Düşünüş biçimi 3. Anlama yeteneği 4. Hoşgörü 5. Konsept | • |
3. Sorular
a) Tarık Buğra’nın hikâyeleri hangi kitaplarında toplanmıştır?
b) Devlet tiyatrosunda oynanan oyununun adı nedir?
c) Kaç yılında ve nerede doğmuştur?
ç) Hangi türlerde eser yazmıştır?
d) Tercih ettiği sanat anlayışı nedir?
4. Açık ve Örtük İletiler
| Açık İletiler | Örtük İletiler |
|---|---|
5. Öznellik – Nesnellik
Yazarın kişisel görüşlerini yansıtan bir cümle yazınız.
6. Düşünceyi Geliştirme Yolları
| Cümle | Düşünceyi Geliştirme Yolu |
|---|---|
| “Okul hayatımda özellikle anlatmak istediğim öğretmenlerim vardır, beni edebiyatçı yapan kişiler onlar oldu diyebilirim, başta rahmetli Rıfkı Melul Meriç olmak üzere.” | ………… |
| “Tiyatronun romandan bambaşka bir şey olduğunu tiyatro yazarken ben fark ettim.” | ………… |
7. Üslup Değerlendirmesi
Sunucu ve konuşmacının üslubunu değerlendiriniz.
8. Edebî Dil – Günlük Dil Karşılaştırması
Gülten Akın – Uzun Yağmurlardan Sonra
Sen yağmurlu günlere yakışırsın
Yollar çeker uzak dağlar çeker uzak evler
Islanan yapraklar gibi yüzün ışır
Işırsa beni unutma
Alır yürür sıcak mavisi gökyüzünün
Kuşlar döner uzun yağmurlardan sonra bir gün
Bir yer sızlar yanar içinde büsbütün
Her şeye rağmen ellerin üşür
Üşürse beni unutma
Yeni dostlar yeni rüzgârlar gelir geçer
Yosun muydum kaya mıydım nasıl unuttular
Kahredersin başın önüne düşer
Düşerse beni unutma
Mülakat ve şiirden hareketle günlük dil ile edebî dil arasındaki benzerlikleri ve farkları belirtiniz.
9. Mülakat Üzerine Eleştiriler
Olumlu veya olumsuz eleştirilerinizi gerekçeleriyle yazınız.
10. Sunucu Siz Olsaydınız
Tarık Buğra’ya hangi soruları sorardınız?
11. Siz Mülakat Yapacak Olsaydınız
Türk edebiyatından kimi seçerdiniz? Neden?
12. Grup Çalışması
a) Şiirlerin ve mülakatın oluşturulma amacı nedir?
b) Öne çıkan dil ve anlatım özelliklerinden birini yazınız.
c) Kelimelerin kullanımlarını ve estetik bakış açısını tespit ediniz.
ç) Kullanılan dilin anlama katkısını belirleyiniz.
13. Çıkış Kartı
-
Üç Yaz: Mülakat türü hakkında öğrendiğiniz veya önemli bulduğunuz üç bilgi
-
Bir Paylaş: Mülakat türü hakkındaki bir görüşünüz
-
İki Sor: Mülakat türü hakkında merak ettiğiniz iki soru
EK-1 — KONTROL LİSTESİ
| Ölçütler | Evet | Hayır |
|---|---|---|
| Dikkatini konuya ve konuşmacıya verdi. | ☐ | ☐ |
| Önemli gördüğü yerleri not etti. | ☐ | ☐ |
| Verilen bilgilerin doğruluğunu ve tutarlılığını sorguladı. | ☐ | ☐ |
| Nezaket kurallarına uygun davrandı. | ☐ | ☐ |
| İletişim engellerini ortadan kaldırdı. | ☐ | ☐ |