Merhabalar,
“Kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna : konur.” (TDK) Peki bu cümle bir soru cümlesiyse? Soru işareti ve iki nokta peş peşe kullanılır mı? Ben hiç rastlamadım. Kullanılamazsa hangisinin kullanılması doğrudur? Örneğin:
Aşağıdaki şu açıklama, aleni çelişkilerinin özrü olabilir mi(?
…
Teşekkürler
Aşağıdaki şu açıklama, aleni çelişkilerinin özrü olabilir mi(?
Böyle bir kullanım Türkçede yoktur.
TDK ve dilbilgisi kaynaklarına göre:
İki nokta, “açıklama yapılacağını, örnek verileceğini veya alıntı yapılacağını” gösterir.
Soru işareti, “cümleye soru anlamı katar ve cümle bitiminde kullanılır.”
Soru cümlesinde iki nokta kullanımıEğer cümle bir soru cümlesiyse, iki nokta değil soru işareti kullanılır.
Soru işareti cümle sonuna gelir, ardından iki nokta gelmez.
Doğru:
Aşağıdaki şu açıklama, aleni çelişkilerinin özrü olabilir mi?
“Yanıt burada verilmiştir.”
Yanlış:
Aşağıdaki şu açıklama, aleni çelişkilerinin özrü olabilir mi?:
“Yanıt burada verilmiştir.”
Çünkü iki nokta, soru işaretinden sonra kullanılamaz. Yazım kurallarında bu tür bir çift noktalama biçimi yer almaz.
Alternatif kullanımEğer illa ki açıklamayı vurgulamak istiyorsanız, iki cümleye ayırabilirsiniz:
Aşağıdaki şu açıklama, aleni çelişkilerinin özrü olabilir mi?
Şöyle ki:
Ya da:
Aşağıdaki açıklama şunu sorgulatıyor:
“Bu, aleni çelişkilerin özrü olabilir mi?”
Özet: ?: → yan yana kullanılmaz.
Soru cümlesi ise → sadece ?
İki nokta gerekiyorsa → cümleyi yeniden yapılandırın ya da iki cümle yapın.