Türkiye'deki Siyasi Partiler

[sozbek]

Türkiye’deki Siyasi Partiler

Parti sayısı. Partilere her yıl devlet hazinesinden verilen paralar, Türkiye’deki Milliyetçi, muhafazakâr, İslamcı ve sol partiler.

Türkiye’de Siyasi Partiler, Hazine Yardımları ve İdeolojik Kümeler

26 Haziran 2026 itibarıyla

Önemli not: Türkiye’de siyasi partiler, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “milliyetçi”, “muhafazakâr” veya “İslamcı” biçiminde resmen sınıflandırılmaz. Aşağıdaki ideolojik gruplandırma; partilerin programları, kendi tanımları, siyasi söylemleri ve kamuoyundaki genel konumları esas alınarak yapılmıştır. Bir parti aynı anda birden fazla ideolojik kümeye girebilir.

---

1. Türkiye’de kaç siyasi parti vardır?

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının güncel Siyasi Parti Genel Bilgileri sayfasındaki liste 189 sıra numarasına kadar devam etmektedir. Ancak listede 92, 105, 106 ve 159 numaralı dört satırda herhangi bir parti adı bulunmamaktadır. Bu nedenle 26 Haziran 2026 itibarıyla listede adı bulunan, faal sicil kaydı gösterilen siyasi parti sayısı 185’tir.

Burada önemli bir ayrım yapılmalıdır:

• 185, Yargıtay sicilinde adı bulunan siyasi partilerin sayısıdır.

• Bu partilerin tamamı her seçime katılamaz.

• Seçime katılma yeterliliğine sahip partiler, seçim döneminde Yüksek Seçim Kurulu tarafından ayrıca belirlenir.

• Bir partinin kurulmuş olması; teşkilatlanma, kongre ve seçimlere katılma şartlarını yerine getirdiği anlamına gelmez.

Dolayısıyla “Türkiye’de 185 siyasi parti vardır” ifadesi, resmî sicilde yer alan partiler bakımından doğrudur; seçimlere fiilen katılabilecek parti sayısı ise daha düşüktür.

En son yapılan 14 Mayıs 2023 Milletvekili Genel Seçimi’nde, oy pusulasında kaç parti vardı?

14 Mayıs 2023 Milletvekili Genel Seçimi’nde, oy pusulasında kendi adı ve amblemiyle yarışan 24 siyasi parti vardı. YSK’nın kesin sonuç çizelgesinde 24 parti ile bağımsız adaylar ayrı ayrı gösterilmektedir.

Burada üç farklı sayı birbirine karıştırılabiliyor:

• 36 parti, seçime katılma yeterliliğine sahipti.

• Bazı partilerin seçime katılmayacağını veya pusulada yer almayacağını bildirmesi üzerine 32 parti için sıra kurası yapıldı.

• Aday listelerinin kesinleşmesinden sonra seçime kendi adı ve logosuyla fiilen katılan ve sonuçlarda yer alan parti sayısı 24 oldu.

DEVA Partisi, Gelecek Partisi, Saadet Partisi ve Demokrat Parti gibi bazı partilerin adayları CHP listelerinden; HÜDA PAR ve DSP’den bazı adaylar ise AK Parti listelerinden seçime girdikleri için bu partiler pusulada ayrı birer parti kutusu olarak yer almadı.

14 Mayıs 2023’te yapılan son milletvekili genel seçiminde, seçime katılma yeterliliği bulunan 36 partiden 24’ü kendi adı ve amblemiyle seçime katılmış ve milletvekili oy pusulasında yer almıştır.

Aynı gün kullanılan cumhurbaşkanı seçimi pusulasında ise dört aday bulunuyordu; bu pusulada siyasi partiler değil, cumhurbaşkanı adayları yer alıyordu.

Seçim barajı kaçtı?

2023 genel seçimlerinde ülke seçim barajı %7 olarak uygulanmıştır. İttifakın toplam oyunun yüzde 7’yi aşması hâlinde, ittifak içindeki partiler ayrıca yüzde 7 oy alma şartına tabi olmamıştır.

4 Mayıs 2023 Milletvekili Genel Seçimi’nde, oy pusulasında yer alan partiler

14 Mayıs 2023’te yapılan 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi’nde, birleşik oy pusulasında soldan sağa doğru 24 siyasi parti şu sırayla yer aldı:

1. Millet Partisi

2. Hak ve Özgürlükler Partisi – HAK-PAR

3. Türkiye Komünist Partisi – TKP

4. Türkiye Komünist Hareketi – TKH

5. SOL Parti

6. Genç Parti

7. Memleket Partisi

8. Büyük Birlik Partisi – BBP

9. Adalet ve Kalkınma Partisi – AK Parti

10. Yeniden Refah Partisi

11. Milliyetçi Hareket Partisi – MHP

12. Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi – Yeşil Sol Parti

13. Türkiye İşçi Partisi – TİP

14. Adalet Birlik Partisi

15. Anavatan Partisi – ANAP

16. Yenilik Partisi

17. Halkın Kurtuluş Partisi – HKP

18. Milli Yol Partisi

19. Vatan Partisi

20. Güç Birliği Partisi

21. Cumhuriyet Halk Partisi – CHP

22. İYİ Parti

23. Adalet Partisi

24. Zafer Partisi

Bu sıralama, YSK’nın kesin seçim sonuçlarındaki pusula düzeniyle aynıdır. YSK sonuç cetvelinde bu 24 partinin ardından bağımsız adaylar ayrıca gösterilmiştir.

İttifaklara göre dağılım

• Sosyalist Güç Birliği İttifakı: TKP, TKH ve SOL Parti

• Cumhur İttifakı: BBP, AK Parti, Yeniden Refah Partisi ve MHP

• Emek ve Özgürlük İttifakı: Yeşil Sol Parti ve TİP

• Millet İttifakı: CHP ve İYİ Parti

• ATA İttifakı: Adalet Partisi ve Zafer Partisi

Millet İttifakı içindeki Gelecek Partisi, Demokrat Parti, DEVA Partisi ve Saadet Partisi, kendi ad ve amblemleriyle ayrı birer seçenek olarak pusulada bulunmadı; bu partilerin bazı adayları CHP listelerinden seçime katıldı. YSK’nın kura kayıtları ittifakların ve ittifak içindeki partilerin sırasını ayrıca göstermektedir.

---

2. Siyasi partilere 2026 yılında ne kadar Hazine yardımı veriliyor?

Hazine yardımının hukuki dayanağı

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun Ek 1’inci maddesine göre siyasi partiler için ayrılan yıllık temel ödenek, ilgili yılın genel bütçe gelirleri toplamının beş binde ikisi, yani:

2/5000 = %0,04

oranındadır. Yardıma, hak kazanan partilere son milletvekili genel seçiminde aldıkları geçerli oylar oranında dağıtılır. Seçim barajını aşamasa bile ülke genelinde yüzde 3’ün üzerinde oy alan partiler için ayrıca yardım hükmü bulunmaktadır; ancak 2023 seçim sonuçlarında bu durumdan yararlanabilecek ilave bir parti ortaya çıkmamıştır.

7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda genel bütçe gelirleri toplamı:

16.082.032.487.000 TL

olarak belirlenmiştir. Buna göre 2026 yılı olağan Hazine yardımı havuzu şöyledir:

16.082.032.487.000 × 2 / 5000 = 6.432.812.994,80 TL

Yani partilere 2026 yılında dağıtılması hesaplanan olağan Hazine yardımı toplamı yaklaşık 6 milyar 432 milyon 813 bin TL’dir.

Hangi partiler yardım alıyor?

14 Mayıs 2023 Milletvekili Genel Seçimi’nde ülke barajını aşan ve Hazine yardımına hak kazanan beş partinin resmî oyları şöyledir:

Parti	2023 milletvekili seçimi oyu
Adalet ve Kalkınma Partisi	19.392.462
Cumhuriyet Halk Partisi	13.802.183
Milliyetçi Hareket Partisi	5.484.820
İYİ Parti	5.275.981
Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi / DEM Parti	4.803.922
Toplam	48.759.368

Oy rakamları Yüksek Seçim Kurulunun kesin seçim sonuçlarından alınmıştır. 2023 seçimlerine Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi adıyla katılan siyasi yapı, daha sonra isim değişikliği süreci sonunda Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi – DEM Parti adını almıştır.

2026 yılı için hesaplanan parti yardımları

Seçim olsun veya olmasın her yıl bu rakamlar bu partilere devlet hazinesinden ödenmektedir.

Aşağıdaki tutarlar, 2026 bütçesindeki kesinleşmiş genel bütçe gelirleri ile 2023 YSK oyları kullanılarak hesaplanmıştır:

Parti	Oylar içindeki payı	Hesaplanan 2026 yardımı
AK Parti	%39,77	2.558.443.365 TL
CHP	%28,31	1.820.919.052 TL
MHP	%11,25	723.611.130 TL
İYİ Parti	%10,82	696.059.045 TL
DEM Parti	%9,85	633.780.402 TL
Toplam	%100	6.432.812.995 TL

Bu rakamlar, ayrıca yayımlanmış bir ödeme dekontu veya Hazine ödeme cetveli değil; kanundaki oran, kesinleşmiş 2026 bütçesi ve resmî seçim sonuçları üzerinden yapılan hesaplamadır.

---

3. Hazine yardımlarının dolar karşılığı

26 Haziran 2026 tarihli Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz kurunda:

1 ABD doları = 46,5319 TL
TCMB döviz satış kuru esas alınmıştır.

Buna göre yaklaşık dolar karşılıkları şöyledir:

Parti	2026 yardımı	Yaklaşık dolar karşılığı
AK Parti	2.558.443.365 TL	54,98 milyon dolar
CHP	1.820.919.052 TL	39,13 milyon dolar
MHP	723.611.130 TL	15,55 milyon dolar
İYİ Parti	696.059.045 TL	14,96 milyon dolar
DEM Parti	633.780.402 TL	13,62 milyon dolar
Toplam	6.432.812.995 TL	138,25 milyon dolar

Dolar karşılıkları yalnızca 26 Haziran 2026 tarihindeki kur üzerinden karşılaştırma amacıyla verilmiştir. Kur değiştikçe dolar karşılıkları da değişir; partilerin kanuni yardım tutarları ise Türk lirası üzerinden belirlenmektedir.

Seçim yıllarında yardım artar mı?

Kanuna göre olağan Hazine yardımı:

• Milletvekili genel seçiminin yapılacağı yıl üç katına,

• Mahallî idareler genel seçiminin yapılacağı yıl iki katına

çıkarılmaktadır. Bu nedenle erken seçim kararı alınması gibi bir durumda 2026 için ayrılacak toplam tutar olağan yıl hesabından farklılaşabilir. Yukarıdaki tablo, 2026’nın olağan seçim dışı yıl olarak kabul edildiği hesaplamadır.

Bütçe teklifiyle kesin bütçe arasındaki fark

2025 sonbaharında bütçe teklifi üzerinden yapılan haberlerde partilere yaklaşık 6 milyar 413 milyon TL yardım öngörüldüğü belirtilmişti. Ancak kesinleşen 2026 Bütçe Kanunu’ndaki gelir toplamı esas alındığında matematiksel sonuç 6 milyar 433 milyon TL olmaktadır. Bu çalışmada bütçe teklifi değil, yürürlüğe giren kesin Bütçe Kanunu esas alınmıştır.

---

4. Türkiye’deki Milliyetçi Partiler

“Milliyetçilik” Türkiye’de tek biçimli bir ideoloji değildir. Türk milliyetçiliği, ülkücülük, Türk-İslam ülküsü, merkez sağ milliyetçilik, Atatürkçü ulusalcılık ve Turancılık gibi farklı çizgiler bulunmaktadır.

Başlıca milliyetçi partiler:

1- Milliyetçi Hareket Partisi – MHP

MHP, Türkiye’de ülkücü hareketin ve Türk milliyetçiliğinin başlıca siyasi temsilcisidir. Parti programı, siyasi ve toplumsal yaklaşımının temel unsurlarından birinin Türk milliyetçiliği olduğunu açık biçimde belirtmektedir.

Genel konumu:
Türk milliyetçisi, ülkücü, devletçi ve muhafazakâr sağ.

2- İYİ Parti

İYİ Parti, MHP’den ayrılan siyasetçilerin öncülüğünde kurulmuş olmakla birlikte kendisini yalnızca ülkücü bir parti olarak değil; milliyetçi, demokrat ve merkez sağ bir siyasi hareket olarak konumlandırmaktadır. Parti söyleminde Türk milleti, üniter devlet ve millî kimlik vurgusu belirgindir.

Genel konumu:
Milliyetçi, laik hassasiyetleri bulunan merkez sağ.

3- Zafer Partisi

Zafer Partisi, Türk milliyetçiliğini parti kimliğinin merkezine yerleştirmektedir. Özellikle sığınmacılar, sınır güvenliği, demografik yapı, üniter devlet ve Türk kimliği konularını öne çıkarmaktadır.

Genel konumu:
Türk milliyetçisi, göç karşıtı ve güvenlik merkezli milliyetçi sağ.

4- Büyük Birlik Partisi – BBP

BBP, milliyetçilik ile muhafazakâr-dinî değerleri bir arada savunan Türk-İslam ülküsü çizgisindedir. Parti söyleminde millet, devlet, inanç, ahlak ve maneviyat vurguları birlikte yer almaktadır.

Genel konumu:
Milliyetçi-muhafazakâr, Türk-İslam ülkücüsü.

5- Milli Yol Partisi

Milli Yol Partisi, BBP ve merhum Muhsin Yazıcıoğlu’nun siyasi geleneğiyle bağlantılı kadroların kurduğu milliyetçi-muhafazakâr bir partidir. Parti Yargıtay sicilinde faal görünmektedir.

Genel konumu:
Milliyetçi-muhafazakâr ve Türk-İslam ülküsü çizgisi.

6- Anahtar Parti – A Parti

Anahtar Parti, kendisini “milliyetçi, demokrat ve sosyal adalet temelli” bir siyasi hareket olarak tanımlamaktadır. Milliyetçilik anlayışını merkez sağ ve kalkınmacı bir siyasetle birleştirmeye çalışmaktadır.

Genel konumu:
Milliyetçi, demokrat ve merkez sağ.

7- Vatan Partisi

Vatan Partisi, sağ milliyetçi partilerden farklı olarak daha çok ulusalcı, devletçi, laik ve sol milliyetçi bir hatta değerlendirilir. Kuvvetli antiemperyalizm, üniter devlet, kamuculuk ve Atatürkçülük vurguları taşımaktadır. Parti Yargıtay sicilindeki faal partiler arasındadır.

Genel konumu:
Ulusalcı, devletçi ve sol milliyetçi.

Adında veya kimliğinde milliyetçi–ulusalcı vurgu bulunan diğer partiler:

Yargıtay’ın güncel listesinde ayrıca şu isimler bulunmaktadır:

• ATA Partisi

• Kızılelma Partisi

• Milliyetçi Cumhuriyet Partisi

• Milliyetçi Türkiye Partisi

• Önce Vatan Partisi

• Ötüken Birliği Partisi

• Turan Hareketi Partisi

• Turan Partisi

• Türkiye İttifakı Partisi

• Ulusal Parti

• Yerli ve Milli Parti

Bu partilerin adları milliyetçi, Turancı veya ulusalcı bir yönelime işaret etmekle birlikte, yalnızca parti adına bakılarak kesin bir ideolojik hüküm kurulması doğru değildir. Her partinin programı ve güncel siyasi söylemi ayrıca incelenmelidir. Söz konusu partilerin faal sicil kayıtları Yargıtay listesinde yer almaktadır.

---

5. Türkiye’deki Muhafazakâr ve İslamcı Partiler

“Muhafazakâr” ile “İslamcı” aynı anlama gelmez:

• Muhafazakâr parti, aile, gelenek, dinî ve toplumsal değerlerin korunmasına önem verebilir; ancak din esaslı bir devlet veya siyasal düzen savunmak zorunda değildir.

• Muhafazakâr demokrat, dinî ve geleneksel değerleri demokratik-parlamenter sistem içinde temsil etmeyi amaçlayan merkez sağ anlayışı ifade eder.

• İslamcı veya siyasal İslamcı parti nitelemesi ise İslami referansları siyasal, hukuki ve toplumsal programının daha merkezî bir parçası hâline getiren hareketler için kullanılmaktadır.

1- Adalet ve Kalkınma Partisi – AK Parti

AK Parti’nin resmî öz tanımı **“muhafazakâr demokrat”**tır. Parti; aile, gelenek, din ve toplumsal değerleri önemsemekle birlikte kendisini resmen “İslamcı parti” olarak tanımlamamaktadır. Buna karşılık kökenleri ve kadrolarının bir bölümü nedeniyle akademik ve siyasi değerlendirmelerde siyasal İslam geleneğiyle bağlantılı olarak da ele alınmaktadır.

En uygun tanımlama:
Muhafazakâr demokrat, merkez sağ; siyasal İslam geleneğiyle tarihsel bağları bulunan parti.

2- Saadet Partisi

Saadet Partisi, Necmettin Erbakan’ın öncülüğündeki Millî Görüş hareketinin doğrudan siyasi devamıdır. “Adil düzen”, maneviyat, İslam dünyasıyla iş birliği, ahlak ve faiz karşıtlığı gibi Millî Görüş kavramlarını sürdürmektedir.

En uygun tanımlama:
Millî Görüşçü, İslamcı ve muhafazakâr.

3- Yeniden Refah Partisi

Yeniden Refah Partisi de kendisini açık biçimde Millî Görüş hareketinin temsilcisi olarak sunmaktadır. Parti programında millî ve manevi değerler, aile, ahlak, faiz karşıtlığı ve İslam ülkeleriyle iş birliği öne çıkmaktadır.

En uygun tanımlama:
Millî Görüşçü, muhafazakâr ve İslamcı sağ.

4- Hür Dava Partisi – HÜDA PAR

HÜDA PAR’ın program ve söyleminde İslami değerler, dinî haklar, aile, ahlak ve ümmet kavramları belirgin bir yere sahiptir. Bu nedenle kamuoyunda ve siyaset bilimi çalışmalarında genellikle İslamcı veya İslamcı-muhafazakâr bir parti olarak sınıflandırılmaktadır.

En uygun tanımlama:
İslamcı ve sosyal muhafazakâr.

5- Büyük Birlik Partisi ve Milli Yol Partisi

BBP ile Milli Yol, yalnızca milliyetçi partiler arasında değil, muhafazakâr partiler arasında da değerlendirilebilir. Bu partiler Türk milliyetçiliğini İslami ve manevi değerlerle birleştirmektedir.

En uygun tanımlama:
Türk-İslam ülkücüsü, milliyetçi-muhafazakâr.

6- Gelecek Partisi

Gelecek Partisi, AK Parti’den ayrılan kadroların öncülüğünde kurulmuş; muhafazakâr toplumsal tabana hitap etmekle birlikte parlamenter demokrasi, hukuk devleti ve çoğulculuk vurgularını öne çıkarmıştır.

En uygun tanımlama:
Muhafazakâr demokrat ve merkez sağ. Partiyi doğrudan “İslamcı” olarak nitelemek eksik ve tartışmalı olur.

7- Demokrasi ve Atılım Partisi – DEVA Partisi

DEVA Partisi içinde muhafazakâr, liberal ve merkez sağ eğilimler birlikte bulunmaktadır. Parti kendisini tek bir dinî veya ideolojik kimlikle sınırlandırmamakta; çoğulculuk, ekonomi, hukuk ve bireysel özgürlükler üzerinde durmaktadır. Parti yöneticileri de hareket bünyesinde muhafazakâr ve liberal kesimlerin bir arada bulunduğunu belirtmektedir.

En uygun tanımlama:
Liberal merkez veya liberal-muhafazakâr merkez sağ. Temel İslamcı partiler arasında gösterilmesi doğru değildir.

8- Yüce Diriliş Partisi

Yüce Diriliş Partisi, Sezai Karakoç’un “Diriliş” düşüncesi ve İslam medeniyeti yaklaşımıyla ilişkilendirilmektedir. Güncel Yargıtay sicilinde faal parti olarak yer almaktadır.

En uygun tanımlama:
İslam medeniyetçisi ve muhafazakâr düşünce partisi.

6. TÜRKİYE’DEKİ SOL PARTİLER

“Sol” kavramı tek bir ideolojiyi ifade etmez. Türkiye’de sol siyaset; sosyal demokrasi, demokratik sol, demokratik sosyalizm, devrimci sosyalizm, komünizm, ekolojik sol, Kürt solu ve ulusalcı sol gibi farklı eğilimlere ayrılmaktadır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı siyasi partileri ideolojik olarak sınıflandırmaz. Bu nedenle aşağıdaki gruplandırma; partilerin programları, tüzükleri, kendi siyasi tanımları ve kamuoyundaki genel konumları esas alınarak yapılmıştır.

1- Cumhuriyet Halk Partisi – CHP

CHP, Türkiye’nin başlıca sosyal demokrat ve merkez sol partisidir. Atatürkçülük, laiklik, cumhuriyetçilik, sosyal devlet, hukukun üstünlüğü ve parlamenter demokrasi partinin temel siyasi referansları arasındadır.

CHP’nin 2025 tarihli program belgelerinde eşitlik ve özgürlüğün sosyal demokrat anlayışın temel ilkeleri olduğu; güçlü, hak temelli ve kamucu bir sosyal devlet kurulmasının amaçlandığı açıkça belirtilmektedir.

En uygun tanımlama:
Sosyal demokrat, Kemalist ve merkez sol.

CHP’nin sosyalist veya komünist bir parti olarak değil, kapitalist ekonomi içinde sosyal adaleti ve güçlü sosyal devleti savunan bir sosyal demokrat parti olarak değerlendirilmesi daha doğrudur.

---

2- Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi – DEM Parti

DEM Parti; Kürt siyasi hareketinin yanı sıra sosyalistleri, feministleri, ekolojistleri, emek hareketlerini ve farklı kimlikleri bir araya getirmeyi amaçlayan çoğulcu bir sol parti niteliğindedir.

Parti tüzüğünde neoliberal politikaların, sosyal hakların tahrip edilmesinin, kapitalizmin ve endüstriyalizmin eleştirildiği; “demokratik, ekolojik ve kadın özgürlükçü” bir toplum anlayışının benimsendiği görülmektedir. Güncel parti belgelerinde toplumcu yerel yönetim, emek, toplumsal cinsiyet eşitliği, ekoloji ve demokratik sosyalizm kavramları da kullanılmaktadır.

En uygun tanımlama:
Kürt siyasi hareketiyle bağlantılı; çoğulcu, ekolojik, feminist ve demokratik sol.

DEM Parti’yi yalnızca “Kürt milliyetçisi” veya yalnızca “sosyalist” olarak tanımlamak partinin çok bileşenli yapısını tam olarak yansıtmaz. Kürt kimliği ve Kürt sorunu partinin siyasetinde merkezî bir yere sahip olmakla birlikte parti; emek, kadın, ekoloji, yerel demokrasi ve farklı toplumsal kimlikler üzerinden daha geniş bir sol siyaset yürütmektedir.

---

3- Türkiye İşçi Partisi – TİP

Türkiye İşçi Partisi, sosyalizmi açık biçimde siyasi hedef olarak benimseyen başlıca parlamenter sol partilerden biridir. İşçi sınıfı, emek hakları, kamuculuk, laiklik, eşitlik, antiemperyalizm ve kapitalizm eleştirisi partinin temel başlıklarıdır.

TİP programında güncel ekonomik ve sosyal hak mücadelelerinin kapitalist sistemin aşılması ve sosyalizm mücadelesiyle birleştirilmesi gerektiği açıkça belirtilmektedir.

En uygun tanımlama:
Sosyalist, Marksist, emekçi sınıflar merkezli parlamenter sol.

---

4- Emek Partisi – EMEP

Emek Partisi, işçi sınıfını siyasetin temel öznesi kabul eden devrimci sosyalist bir partidir. İşçi hakları, sendikal örgütlenme, sınıf mücadelesi, antiemperyalizm, halkların eşitliği ve sosyalizm partinin başlıca siyasi konularıdır.

Parti programında EMEP’in dünya işçi sınıfının kurtuluş mücadelesinin bir parçası olduğu ve diğer ülkelerdeki devrimci işçi örgütleriyle ortak hedefler taşıdığı belirtilmektedir.

En uygun tanımlama:
İşçi sınıfı merkezli, devrimci sosyalist ve Marksist-Leninist sol.

---

5- SOL Parti

SOL Parti, eski Özgürlük ve Dayanışma Partisi geleneğinden gelen devrimci sosyalist bir partidir. Laiklik, kamuculuk, sosyalizm, antiemperyalizm, ekoloji, kadın özgürlüğü ve toplumsal hareketler partinin siyasetinde önemli yer tutmaktadır.

Parti programında emperyalist-kapitalist sisteme karşı mücadele, emekçilerle ve ezilenlerle dayanışma ve devrimci-demokratik bir cumhuriyet hedefi öne çıkarılmaktadır. Parti manifestosunda sınıfsız, sömürüsüz ve eşitlikçi bir dünya hedefi açıkça ifade edilmektedir.

En uygun tanımlama:
Devrimci sosyalist, özgürlükçü sol, laik ve antiemperyalist.

---

6- Türkiye Komünist Partisi – TKP

Türkiye Komünist Partisi, özel mülkiyet ve kapitalist üretim ilişkilerinin aşılmasını, işçi sınıfının iktidarını ve sosyalist bir düzenin kurulmasını savunmaktadır.

Parti; laiklik, kamuculuk, antiemperyalizm, NATO karşıtlığı, planlı ekonomi ve sosyalist cumhuriyet gibi başlıkları öne çıkarmaktadır.

En uygun tanımlama:
Komünist, Marksist-Leninist, laik ve antiemperyalist sol.

---

7- Türkiye Komünist Hareketi – TKH

Türkiye Komünist Hareketi, programını sosyalizm, işçi sınıfının iktidarı ve sosyalist cumhuriyet hedefi üzerine kurmaktadır. Laiklik, kamuculuk, bağımsızlık, NATO karşıtlığı ve kapitalist düzenin değiştirilmesi partinin temel siyasi başlıklarıdır.

TKH, kuruluş açıklamasında programının sosyalizme dayandığını ve işçi sınıfıyla bütün üreticilerin ülke yönetimine gelmesini hedeflediğini belirtmiştir.

En uygun tanımlama:
Komünist, sosyalist cumhuriyetçi ve işçi sınıfı merkezli sol.

---

8- Toplumsal Özgürlük Partisi – TÖP

Toplumsal Özgürlük Partisi; işçi sınıfı mücadelesini kadın, ekoloji, gençlik, kimlik ve özgürlük hareketleriyle birleştirmeye çalışan devrimci sosyalist bir partidir.

Parti programında kapitalizmin tasfiye edilerek sosyalist bir düzen kurulmasının amaçlandığı açıkça ifade edilmektedir.

En uygun tanımlama:
Devrimci sosyalist, halkçı, feminist ve ekolojik sol.

---

9- Vatan Partisi

Vatan Partisi tarihsel olarak sosyalist hareketten doğmuş olmakla birlikte günümüzde daha çok ulusalcı, devletçi, Avrasyacı ve sol milliyetçi bir çizgide değerlendirilmektedir.

Partinin güçlü devlet, millî egemenlik, kamuculuk, antiemperyalizm ve Atatürkçülük vurguları bulunmakla birlikte günümüzde klasik sosyalist solun önemli bir bölümüyle dış politika, milliyetçilik ve devlet anlayışı konularında ayrışmaktadır.

En uygun tanımlama:
Ulusalcı, devletçi, Avrasyacı ve sol milliyetçi.

Bu nedenle Vatan Partisi hem “milliyetçi partiler” hem de “tarihsel kökenleri bakımından sol partiler” başlıklarında anılabilir; ancak günümüz Türkiye’sindeki klasik sosyalist sol içinde değerlendirilmesi tartışmalıdır.

---

10- Diğer sol ve sosyalist partiler

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının faaliyette bulunan partiler listesinde, yukarıdakilerin dışında sol, sosyalist, komünist veya demokratik sol alanda değerlendirilebilecek çok sayıda siyasi parti bulunmaktadır.

Sosyal demokrat ve demokratik sol alandaki diğer partiler

• Cumhuriyetçi Sol Parti – CSP

• Sosyal Demokrat Halkçı Parti – SHP

• Demokratik Sol Parti – DSP

Sosyalist ve komünist partiler

• Devrimci İşçi Partisi – DİP

• Devrimci Sosyalist İşçi Partisi – DSİP

• Devrim Partisi

• Emekçi Hareket Partisi – EHP

• Emek Partisi – EMEP

• Ezilenlerin Sosyalist Partisi – ESP

• Halkın Kurtuluş Partisi – HKP

• İşçi Demokrasisi Partisi – İDP

• Komünist Parti

• Özgürlük ve Sosyalizm Partisi – ÖSP

• SOL Parti

• Sosyalist Cumhuriyet Partisi – SCP

• Sosyalist Emekçiler Partisi – SEP

• Sosyalist Eşitlik Partisi–Dördüncü Enternasyonal

• Sosyalist İktidar Partisi – SİP

• Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisi – SYKP

• Toplumcu Kurtuluş Partisi – 1920 TKP

• Toplumsal Özgürlük Partisi – TÖP

• Türkiye İşçi Partisi – TİP

• Türkiye Komünist Hareketi – TKH

• Türkiye Komünist Partisi – TKP

• Türkiye Sosyalist İşçi Partisi – TSİP

• Türkiye Sosyalist Partisi – TSP

Bu partilerin faal sicil kayıtları Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının güncel siyasi partiler listesinde yer almaktadır.

Kürt siyasi hareketiyle bağlantılı sol partiler

• Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi – DEM Parti

• Halkların Demokratik Partisi – HDP

• Demokratik Bölgeler Partisi – DBP

• Özgürlük ve Sosyalizm Partisi – ÖSP

HDP ve DEM Parti, Yargıtay sicilinde ayrı siyasi partiler olarak görünmektedir. Güncel parlamenter ve ülke çapındaki siyasi faaliyetler esas olarak DEM Parti adı altında sürdürülürken, DBP daha çok bölgesel ve yerel siyasi örgütlenmeyle ilişkilendirilmektedir.

---

Sol partiler arasındaki temel farklılıklar

Türkiye’deki sol partiler, yalnızca örgütsel olarak değil, temel siyasi konularda da birbirlerinden ayrılmaktadır:

• CHP ve DSP, kapitalist sistem içinde sosyal adalet, sosyal devlet ve demokratik reformları savunan merkez sol partilerdir.

• TİP, EMEP ve SOL Parti, kapitalizmin aşılmasını ve sosyalist bir toplumsal düzen kurulmasını savunur.

• TKP ve TKH, daha belirgin komünist ve işçi sınıfı merkezli programlara sahiptir.

• DEM Parti, Kürt sorunu, yerel demokrasi, kadın özgürlüğü, ekoloji ve çoğulculuğu birlikte ele alan bir sol çizgidedir.

• TÖP, SYKP, ESP ve benzeri partiler, sınıf siyasetini feminist, ekolojik ve kimlik temelli toplumsal mücadelelerle birleştirmeye çalışmaktadır.

• Vatan Partisi, sosyalist kökenlerine rağmen günümüzde ulusalcı ve devletçi yönü ağır basan ayrı bir sol-milliyetçi hatta bulunmaktadır.

Dolayısıyla Türkiye’de “sol partiler” denildiğinde tek ve homojen bir siyasi bloktan değil; merkez soldan devrimci sosyalizme, demokratik sosyalizmden komünizme ve ulusalcı sola uzanan geniş bir siyasi yelpazeden söz edilmektedir.

Genel değerlendirme

26 Haziran 2026 itibarıyla Türkiye’de Yargıtay sicilinde adı bulunan 185 siyasi parti vardır. Ancak parti sayısının çok yüksek olması, siyasi etkinliğin aynı ölçüde dağıldığı anlamına gelmemektedir. Seçmen desteği, parlamentoda temsil, teşkilat yapısı ve kamu finansmanı büyük ölçüde sınırlı sayıdaki parti etrafında yoğunlaşmaktadır.

2026 yılı için hesaplanan 6 milyar 432 milyon TL’lik olağan Hazine yardımı, 2023 seçimlerinde barajı aşan beş parti arasında paylaşılmaktadır. 26 Haziran 2026 tarihli TCMB kuru üzerinden bu tutarın toplam karşılığı yaklaşık 138,25 milyon ABD dolarıdır.

İdeolojik sınıflandırmada ise kesin sınırlar yoktur:

• MHP, İYİ Parti ve Zafer Partisi milliyetçi siyasetin farklı biçimlerini,

• BBP ve Milli Yol milliyetçilik ile muhafazakârlığın kesişimini,

• AK Parti muhafazakâr demokrat merkez sağı,

• Saadet Partisi ile Yeniden Refah Partisi Millî Görüş geleneğini,

• HÜDA PAR daha belirgin İslamcı-muhafazakâr siyaseti,

• Vatan Partisi ise sağ milliyetçilikten farklı bir ulusalcı-sol milliyetçi çizgiyi temsil etmektedir.

Bu nedenle partileri yalnızca “sağ”, “sol”, “milliyetçi” veya “İslamcı” şeklinde tek kelimeyle tanımlamak çoğu zaman yetersiz kalmaktadır. En sağlıklı yöntem, partilerin resmî programlarını, güncel söylemlerini ve siyasi uygulamalarını birlikte değerlendirmektir.